Elk seizoen op het juiste moment
De teeltkalender van prei.
Elke teeltvariant heeft een eigen ritme. Hieronder zie je de periodes en afstanden per variant. De periodes zijn een richtlijn: ras, weer en standplaats bepalen de precieze timing.
Zomer
Plantafstand 10 cmRijafstand 25 cm
- Zaaien onder glas
- eind januari – eind februari
- Zaaien / planten in volle grond
- eind maart – eind mei
- Oogsten
- eind juni – begin september
Herfst
Plantafstand 15 cmRijafstand 40 cm
- Zaaien onder glas
- eind maart – eind april
- Zaaien / planten in volle grond
- eind mei – eind juni
- Oogsten
- begin september – eind december
Winter
Plantafstand 15 cmRijafstand 40 cm
- Zaaien onder glas
- begin mei – eind mei
- Zaaien / planten in volle grond
- begin juli – eind juli
- Oogsten
- begin januari – begin mei
Elk vakje staat voor een halve maand. Schuif de kalender opzij op een klein scherm.
Meer uitleg: Winter in de moestuin · Ook in de winter vers uit je tuin.
Een goede start
Prei zaaien en planten.
Prei zaai je ondiep in een fijn, licht vochtig zaaibed of in trays. Bedek het zaad slechts dun met aarde en houd gelijkmatige vochtigheid aan; kieming duurt doorgaans 1–2 weken bij koele kamertemperatuur. Verspeen de zaailingen zodra ze goed vast te pakken zijn en plant uit wanneer ze ongeveer potlooddik zijn; bij koude of weinig licht kan dit langer duren.
Voor het uitplanten werk je rijpe compost of organische meststof door een goed losgemaakte, onkruidarme grond. Plant op circa 15 cm in de rij en 30–40 cm tussen de rijen. Maak plantgaten met een pootstok (±15 cm diep) of plant in ondiepe geulen. Vul de gaten niet helemaal aan; regen en begieten laten de grond vanzelf rond de planten zakken. Dit, gecombineerd met een of twee keer aanaarden, zorgt voor een langere, witte schacht.
Geef regelmatig water, vooral in droge perioden, en houd het bed schoon van onkruid. Prei staat het liefst zonnig tot halfschaduw op een goed doorlatende, voedzame bodem. Bij (strenge) vorst kun je de rij afdekken met stro of bladeren; winterrassen kunnen doorgaans in de grond blijven staan en naar behoefte geoogst worden.
Teelt hint: zomerteelt start je wat vroeger voor een vroege oogst; herfst- en winterteelt plant je later uit en profiteert extra van geulen en herhaald aanaarden voor lange schachten en betere winterhardheid.
Aandacht voor wat groeit
Prei verzorgen.
Bodem, water & voeding
Prei houdt van een diep losgemaakte, humusrijke en vochthoudende bodem. Houd de grond gelijkmatig vochtig; droogte remt groei en maakt de schacht korter. Werk voor het planten rijpe compost in en geef tijdens de groei een paar keer een lichte bijmesting.
Aanaarden & schachtlengte
Voor lange, witte schachten plant je in gaatjes en vul je ze geleidelijk op naarmate de planten groeien. Aanaarden rondom de voet helpt bleken en ondersteunt de plant. Let op dat er geen aarde in het hart valt.
Gezondheid & preventie
Houd percelen onkruidarm en geef bij voorkeur ’s ochtends water. Wisselteelt met ruime terugkeertermijn voor alliums beperkt druk van preivlieg, uienvlieg en roest. Netten of insectengaas werken preventief tegen preivlieg; stevige planten zijn weerbaarder.
Meer uitleg: Je moestuin winterklaar: wat mag blijven?.
Genieten van je tuin
Oogsten en bewaren.
Oogstmoment & techniek
Steek prei los met een spitvork en trek voorzichtig uit om breuk te voorkomen. Oogst bij voorkeur bij niet-bevroren bodem.
Bewaren
Prei bewaart kort in de koelkast (enkele dagen). Voor langere bewaring kun je ongewassen planten koel en donker kuilen, of schoongemaakt in ringen blancheren en invriezen.
Opbrengst
Ruwweg 3–5 kg per 5 m², afhankelijk van variant, plantdichtheid en bodemvruchtbaarheid.
Houd je gewas in de gaten
Ziektes en plagen.
Bekijk de ziekte- en plagengids
Bij prei kun je onder meer deze ziektes en plagen tegenkomen.
Uienvlieg
De uienvlieg (Delia antiqua) legt eitjes bij uien en verwante gewassen, waaronder prei. De maden vreten aan wortels en de ondergrondse delen. Jonge planten kunnen daardoor vergelen, verwelken en afsterven.
Bij prei wordt soms de naam preivlieg gebruikt. Verwar dit niet met preimineervlieg of preimot: die geven andere vraatpatronen. Het bekijken van het aangetaste plantdeel helpt de oorzaak bepalen.
Herkennen
- Uien- of preiblad wordt geel en slap.
- Witte, pootloze maden bij de wortels of in de bolbasis.
- Zachte, aangevreten ondergrondse delen die later kunnen rotten.
- Uitvallende jonge planten, soms in groepjes naast elkaar.
Voorkomen
Teel uien en prei op een andere plek dan vorig jaar. Gebruik fijn insectengaas en sluit het direct na zaaien of planten goed af.
Ruim aangetaste bollen en teeltresten op. Gaas helpt niet als vliegen uit overwinterde poppen binnen het afgedekte bed verschijnen.
Wat kun je doen?
Verwijder aangetaste planten met aanwezige maden en controleer de planten ernaast. Bewaar beschadigde bollen niet bij gezonde oogst.
Blijft het schadebeeld beperkt tot gangen in bladeren of rijtjes prikpuntjes, onderzoek dan ook preimineervlieg. Bescherm vervangende aanplant op een schone teeltplek.
Uienvlieg
De uienvlieg (Delia antiqua) legt eitjes bij uien en verwante gewassen, waaronder prei. De maden vreten aan wortels en de ondergrondse delen. Jonge planten kunnen daardoor vergelen, verwelken en afsterven.
Bij prei wordt soms de naam preivlieg gebruikt. Verwar dit niet met preimineervlieg of preimot: die geven andere vraatpatronen. Het bekijken van het aangetaste plantdeel helpt de oorzaak bepalen.
Herkennen
- Uien- of preiblad wordt geel en slap.
- Witte, pootloze maden bij de wortels of in de bolbasis.
- Zachte, aangevreten ondergrondse delen die later kunnen rotten.
- Uitvallende jonge planten, soms in groepjes naast elkaar.
Voorkomen
Teel uien en prei op een andere plek dan vorig jaar. Gebruik fijn insectengaas en sluit het direct na zaaien of planten goed af.
Ruim aangetaste bollen en teeltresten op. Gaas helpt niet als vliegen uit overwinterde poppen binnen het afgedekte bed verschijnen.
Wat kun je doen?
Verwijder aangetaste planten met aanwezige maden en controleer de planten ernaast. Bewaar beschadigde bollen niet bij gezonde oogst.
Blijft het schadebeeld beperkt tot gangen in bladeren of rijtjes prikpuntjes, onderzoek dan ook preimineervlieg. Bescherm vervangende aanplant op een schone teeltplek.
Roest
Roest is een groep schimmelziekten die gekleurde sporenhoopjes op planten vormt. Er bestaan veel soorten met eigen waardplanten. Roest op prei of knoflook is bijvoorbeeld niet dezelfde aantasting als perenroest.
Bij alliums zie je vaak oranje puistjes op het blad; bij peer vallen juist feloranje bladvlekken op. Een lichte aantasting laat planten meestal doorgroeien. Veel bladverlies kan de opbrengst verlagen.
Herkennen
- Gele, oranje, bruine of donkergekleurde sporenhoopjes.
- Poeder dat soms van het blad loskomt.
- Bij peer opvallende oranje vlekken en later uitsteeksels onder het blad.
- Bladeren vergelen of verdrogen bij een zware aantasting.
Voorkomen
Plant niet te dicht, geef aan de voet water en voorkom overmatige stikstofbemesting. Ruim aangetast blad na de teelt op.
Kies waar mogelijk minder vatbare rassen. Perenroest wisselt tussen peer en bepaalde jeneverbessen; een plant op grotere afstand biedt daarom niet altijd volledige bescherming.
Wat kun je doen?
Verwijder sterk aangetaste bladeren wanneer de plant dat kan missen. Maak het gewas niet kaal om elk sporenhoopje te verwijderen.
Controleer of nieuwe groei gezond blijft. Bij terugkerende zware aantasting helpt een gewasspecifieke aanpak meer dan een algemene roestbehandeling. Ziek blad en beschadigde delen worden niet opnieuw groen.
Een fijne plek in je tuin
Wie groeit ernaast?
Er valt nog meer te kiezen
Rassen van prei.
Controleer de aanwijzingen bij het gekozen ras voor de precieze teeltwijze.
- Blauwgroene Herfst
- Herfstreuzen 2
