Moestuin Maatje
Groente · De gewassengids

Aardappel
kweken.

Aardappelen worden gekweekt door gebruik te maken van speciale pootaardappelen. Voorkiemen is optioneel en vooral zinvol bij vroege aardappelen.

Bekijk de teeltkalender
Aardappel
Nachtschadefamilie
Standplaats
Zon
Plantafstand
40 cm
Rijafstand
60 cm
Waterbehoefte
Gemiddeld
Moeilijkheid
2 van 5
Levensduur
Eenjarig

Afstanden kunnen per teeltvariant verschillen. Bekijk de varianten in de kalender hieronder.

Elk seizoen op het juiste moment

De teeltkalender van aardappel.

Elke teeltvariant heeft een eigen ritme. Hieronder zie je de periodes en afstanden per variant. De periodes zijn een richtlijn: ras, weer en standplaats bepalen de precieze timing.

Vroeg

Plantafstand 30 cmRijafstand 60 cm

Planten in volle grond
eind maart – begin april
Oogsten
begin juni – eind juli

Midden

Plantafstand 40 cmRijafstand 70 cm

Planten in volle grond
begin april – eind april
Oogsten
eind juli – eind augustus

Laat

Plantafstand 40 cmRijafstand 70 cm

Planten in volle grond
eind april – begin mei
Oogsten
eind augustus – eind oktober

Elk vakje staat voor een halve maand. Schuif de kalender opzij op een klein scherm.

Een goede start

Aardappel planten.

Voorbereiding

Aardappelen worden gekweekt door gebruik te maken van speciale pootaardappelen. Voorkiemen is optioneel en vooral zinvol bij vroege aardappelen. Leg de pootaardappelen daarvoor ongeveer vier tot zes weken voor het poten in een ondiepe bak of eierdozen en plaats ze op een lichte, koele plek met een constante temperatuur van ongeveer 10°C. Vermijd direct zonlicht, maar zorg wel voor voldoende lichtinval. Hierdoor ontwikkelen de aardappelen stevige scheuten, wat de groei sterk bevordert.

Zet de aardappelen in de laatste week voor het poten regelmatig een paar uur buiten om ze te laten afharden. Hiermee wennen ze alvast aan de buitentemperaturen. Zorg er hierbij voor dat ze niet nat worden en bescherm ze tegen vorst en extreme weersomstandigheden.

Selectie van geschikte pootaardappelen

Gebruik uitsluitend gezonde en stevige aardappelen, zonder zichtbare ziektes of beschadigingen. Selecteer exemplaren met korte, stevige scheuten van ongeveer 0,5 tot 1 centimeter lengte. Verwijder knollen met lange, dunne scheuten, omdat deze minder groeikracht hebben. Gebruik ook geen aardappelen die gerimpeld zijn of tekenen van uitdroging vertonen.

Aardappelen gedijen het best in losse, vruchtbare en goed doorlatende grond. Maak daarom vóór het poten de bodem grondig los met een spitvork of tuinklauw, en werk indien mogelijk een laagje goed verteerde compost of organische meststof door de grond. Dit verbetert de structuur en voedt de knollen tijdens hun ontwikkeling.

Het poten van de aardappelen

Maak vervolgens geulen van ongeveer 10 centimeter diep, met een onderlinge afstand van ongeveer 60 centimeter. Leg de aardappelen in de geul met een afstand van circa 40 centimeter tussen iedere knol. Plaats elke aardappel met de sterkste scheuten omhoog gericht.

Bedek de aardappelen daarna voorzichtig met goed verkruimelde, losse aarde zonder aan te drukken. Aandrukken beperkt namelijk de luchtigheid van de bodem, wat nadelig is voor de ontwikkeling van de knollen.

Aandacht voor wat groeit

Aardappel verzorgen.

Schoffelen en onkruidbeheer

Schoffel het aardappelveld zorgvuldig na ongeveer 3 en opnieuw na 6 weken na het poten. Door regelmatig te schoffelen verwijder je ongewenst onkruid, behoud je de losse structuur van de grond en stimuleer je de groei van gezonde aardappelplanten.

Aanaarden van de planten

Na de tweede schoffelbeurt, als de aardappelplanten ongeveer 15 centimeter hoog zijn, is het tijd om de planten aan te aarden. Doe dit voorzichtig met behulp van een hark of schoffel. Trek de losse aarde tussen de rijen naar de voet van de aardappelplanten toe, zodat rondom de stengels een lichte heuvel ontstaat.

Dit proces, ook wel ‘aanaarden’ genoemd, heeft meerdere voordelen:

  • Bescherming tegen vorst: De aangeaarde grond biedt jonge planten extra bescherming tegen koude nachten en lichte nachtvorst.
  • Voorkomt vergroening: Het voorkomt dat groeiende aardappelknollen blootgesteld worden aan zonlicht, wat anders kan leiden tot vergroening van de knollen (waardoor ze giftig worden).
  • Verbetert opbrengst: Door aanaarden stimuleer je de groei van extra knollen, wat resulteert in een grotere oogst.

Voer het aanaarden altijd uit bij droge omstandigheden. Vochtige of natte grond kan snel verdichten, wat de wortelontwikkeling kan beperken en de beluchting van de bodem negatief beïnvloedt.

Water geven

Zorg ervoor dat je aardappelplanten regelmatig voldoende water krijgen, vooral tijdens droge periodes of langdurig warm weer. Houd de grond constant vochtig, maar vermijd te natte omstandigheden die wortelrot of schimmelziektes kunnen veroorzaken. Geef liever één of twee keer per week een royale hoeveelheid water dan dagelijks een klein beetje, zodat het water diep genoeg in de grond doordringt.

Genieten van je tuin

Oogsten en bewaren.

Wanneer oogsten?

Vroege aardappelen kun je al oogsten voordat het loof afsterft. Controleer voorzichtig of de knollen groot genoeg zijn. Bij aardappelen voor bewaring laat je het loof afsterven, zodat de schil kan afharden. Kies een droge en zonnige dag om te oogsten, zodat de aardappelen schoon blijven en goed drogen voordat je ze bewaart.

Hoe oogsten?

Gebruik een riek om voorzichtig onder de aardappelplanten te steken. Til de aarde rondom de plant rustig omhoog, zodat je de aardappelen blootlegt zonder ze te beschadigen. Verwijder vervolgens met de hand zorgvuldig alle knollen. Let erop dat je geen aardappelen in de grond achterlaat; achtergebleven aardappelen kunnen het volgende seizoen voor problemen zorgen bij de vruchtwisseling en ziektes in de hand werken.

Groene aardappelen verwijderen

Controleer elke knol grondig. Groene aardappelen bevatten solanine en zijn giftig; verwijder deze meteen en gooi ze weg. Verzamel alleen gezonde, onbeschadigde knollen voor bewaring.

Drogen van de aardappelen

Laat de aardappelen na het oogsten enkele uren opdrogen en berg ze daarna donker op. Laat ze niet dagenlang op het veld of in het licht liggen: langdurige blootstelling aan licht kan de knollen groen maken.

Bewaren van aardappel

Als de aardappelen voldoende droog zijn, leg ze dan voorzichtig in houten kisten, kratten of manden die goede ventilatie bieden. Plaats deze kisten op een donkere, koele en droge plek met een constante temperatuur tussen de 4°C en 8°C. Deze omstandigheden voorkomen uitlopers en bederf en zorgen voor een langere bewaartijd.

Opbrengst

1 tot 2 kilo aardappelen per plant, afhankelijk van het aardappelras en omstandigheden.

Houd je gewas in de gaten

Ziektes en plagen.

Bekijk de ziekte- en plagengids

Bij aardappel kun je onder meer deze ziektes en plagen tegenkomen.

Phytophthora

Phytophthora bij aardappel en tomaat wordt veroorzaakt door Phytophthora infestans. Deze ziekteverwekker behoort tot de oömyceten: organismen die op schimmels lijken, maar biologisch een andere groep vormen. De aantasting staat ook bekend als aardappelziekte en kan in korte tijd veel loof en vruchten verloren laten gaan.

Sporen reizen met de wind en infecteren planten als het blad lang nat blijft. Vooral tijdens zacht, regenachtig weer kan een aantasting zich snel uitbreiden. Besmette aardappelknollen die in de grond achterblijven, kunnen een bron vormen voor een volgend seizoen. Ook sporen van buiten je eigen tuin kunnen nieuwe besmettingen veroorzaken.

Herkennen

  • Snel groter wordende, waterige bruine plekken op het blad.
  • Donkere plekken op bladstelen en stengels; het loof zakt in.
  • Bij vochtig weer soms wit dons langs de rand van een plek aan de bladonderkant.
  • Bruine, stevige plekken op tomaten; aangetaste aardappelknollen kunnen later rotten.

Voorkomen

Kies rassen met een goede weerstand tegen aardappelziekte en gebruik gezond pootgoed. Geef planten voldoende ruimte, lucht de kas en geef water aan de voet. Een regenkap met open zijkanten helpt tomatenblad droog te houden.

Verwijder achtergebleven aardappelknollen en opslagplanten. Pas vruchtwisseling toe, maar houd ook daarna het loof in de gaten: wind kan nieuwe sporen aanvoeren.

Wat kun je doen?

Handel snel bij verdachte plekken en controleer ook de planten ernaast. Enkele aangetaste bladeren weghalen kan de uitbreiding vertragen, maar geneest de plant niet. Verwijder zwaar aangetaste tomatenplanten en voer besmet materiaal af; leg het niet op je eigen composthoop.

Bij aardappelen kun je aangetast loof verwijderen om de knollen te beschermen. Wacht daarna ongeveer twee weken met rooien en bewaar alleen gave knollen. Rotte of zichtbaar aangetaste vruchten en knollen gooi je weg.

Bekijk phytophthora in de ziekte- en plagengids

Coloradokever

De coloradokever (Leptinotarsa decemlineata) is een bladkever die vooral aardappelplanten aantast. Zowel de gestreepte volwassen kevers als de roodachtige larven eten van het loof. Vooral veel jonge larven bij elkaar kunnen in korte tijd flinke vraatschade veroorzaken.

Volwassen kevers overwinteren in de bodem en komen bij warmer weer tevoorschijn. Ze kunnen naar nieuwe aardappelbedden vliegen. Daarom helpt een andere teeltplek, maar blijft geregeld controleren nodig. Hoeveel schade een plant verdraagt, hangt onder meer af van het groeistadium.

Herkennen

  • Geelachtige kevers met tien zwarte lengtestrepen op de dekschilden.
  • Groepjes geel-oranje eitjes aan de onderkant van bladeren.
  • Rode tot oranje larven met een donkere kop en zwarte stippen langs hun zijden.
  • Gaten in het loof; bij zware vraat blijven vooral de nerven over.

Voorkomen

Controleer aardappelen vanaf de opkomst, ook onder het blad. Plant op een andere plek dan vorig jaar en haal aardappelopslag weg.

Richt controles vooral op de eerste eitjes en kleine larven. Zo kun je ingrijpen voordat een grote groep veel loof opeet.

Wat kun je doen?

Verzamel kevers en larven met de hand en verwijder aangetroffen eipakketjes. Controleer de volgende dagen opnieuw: niet alle eitjes komen tegelijk uit.

Blijf ook na een eerste opruimronde controleren. Natuurlijke vijanden kunnen meehelpen, maar houden een grote aantasting niet altijd tegen. Gezond overgebleven loof is belangrijk voor de verdere knolgroei.

Bekijk coloradokever in de ziekte- en plagengids

Een fijne plek in je tuin

Wie groeit ernaast?

Er valt nog meer te kiezen

Rassen van aardappel.

Controleer de aanwijzingen bij het gekozen ras voor de precieze teeltwijze.

  • Agria
  • Alouette
  • Annabelle
  • Cammeo
  • Carolus
  • Connect
  • Frieslander
  • Glorietta
  • Levante
  • Nicola
  • Oscar
  • Sevilla
  • Twister
  • Vitabella
  • Vitanoire

Van lezen naar laten groeien

Geef je gewassen een plek
in jouw tuinplan.

Neem deze kennis mee naar buiten. Met Moestuin Maatje houd je jouw gewassen, tuinindeling en planning bij elkaar.

Ontdek de app