Artisjok
kweken.

Een goede start

Artisjok zaaien en planten.

Artisjokken zijn veelzijdige planten die je zowel kunt zaaien als stekken. Beide manieren leveren gezonde en sterke planten op, maar als je sneller resultaat wilt, kun je het beste kiezen voor stekken.

Artisjokken zaaien

Vanaf februari tot maart kun je artisjokken binnenshuis voorzaaien. Gebruik hiervoor kleine potjes gevuld met luchtige zaai- en stekgrond. Druk het zaad ongeveer 1,5 centimeter diep in de grond en bevochtig het voorzichtig. Zorg dat de potgrond niet uitdroogt en houd de temperatuur rond de 18 tot 20 °C, zodat de zaden binnen 2 tot 3 weken goed kunnen kiemen.

Wanneer de jonge plantjes enkele blaadjes hebben ontwikkeld, verplant je ze naar wat grotere potjes van ongeveer 10–12 centimeter doorsnede. Vanaf half mei, wanneer het buiten warmer is en de kans op nachtvorst vrijwel verdwenen is, kunnen de plantjes naar buiten. Zet ze eerst een paar dagen buiten op een beschutte plek om ze aan het buitenklimaat te laten wennen. Daarna kun je ze definitief uitplanten in een zonnig deel van de tuin, waarbij je voldoende ruimte geeft omdat artisjokplanten vrij groot worden.

Artisjokken stekken

Het stekken van artisjokken gaat relatief eenvoudig. Hiervoor kies je in april enkele sterke scheuten van een volwassen moederplant. De beste scheuten zijn ongeveer 25 centimeter lang en beschikken over zichtbare, gezonde wortels. Snijd deze scheuten voorzichtig los met een scherp mes en plant ze vervolgens direct in verse potgrond.

Zorg ervoor dat de grond rondom de stekken vochtig blijft en zet ze op een warme, beschutte plek. Wanneer het risico op nachtvorst voorbij is (ongeveer half mei), kun je de jonge artisjokplantjes naar buiten verplaatsen en ze direct in de volle grond zetten.

Aandacht voor wat groeit

Artisjok verzorgen.

Artisjokken vragen iets meer verzorging en aandacht dan veel andere groenten, maar met de juiste aanpak geven ze mooie resultaten. Ze houden van warme, voedzame en compostrijke grond die vooral niet te nat mag zijn. Geef ze regelmatig water, maar voorkom dat de grond langdurig nat blijft, want dat kan wortelrot veroorzaken.

Bescherming tegen vorst

Artisjokplanten kunnen slecht tegen vorst, vooral hun wortels zijn kwetsbaar. Daarom is het belangrijk om ze vóór de eerste vorst goed te beschermen. Kies hiervoor een droge dag uit. Snoei eerst alle stelen die dat seizoen artisjokken hebben geproduceerd vlak boven de grond af. Kort ook de overige bladeren stevig in tot ongeveer 25 centimeter hoogte.

Maak vervolgens rondom de plant een beschermend walletje van stro of aarde, en bedek dit met plastic of tuinvilt om de wortels droog en warm te houden. Zodra het voorjaar aanbreekt (ongeveer in maart) mag deze bescherming weer weggehaald worden.

Uitdunnen na de winter

Controleer de plant na de winter en dun hem zo nodig uit, zodat er per plant maximaal drie sterke scheuten overblijven. Hierdoor worden de artisjokken die gevormd worden groter en sterker. Scheuten die je verwijdert en die wortels hebben, kun je prima opnieuw uitplanten.

Voorjaarsbemesting

Geef iedere artisjokplant in het voorjaar extra voeding door een flinke hand compost of goed verteerde stalmest voorzichtig door de grond te werken. Hierdoor krijgt de plant de voedingsstoffen die nodig zijn om weer goed te groeien en bloeien.

Genieten van je tuin

Oogsten en bewaren.

Het oogsten van artisjokken vereist geduld, vooral in het eerste jaar na het planten. Met wat geluk kun je vanaf september of oktober enkele artisjokken oogsten van jonge planten. In de daaropvolgende jaren kun je meestal al vanaf augustus oogsten en zal de plant aanzienlijk meer bloemknoppen produceren.

Wanneer artisjokken oogsten?

Artisjokken worden geoogst zodra de knoppen volgroeid zijn, maar nog gesloten. Het perfecte oogstmoment is wanneer de buitenste bladeren gesloten zijn en enkel de middelste blaadjes iets beginnen te openen. Wanneer je te lang wacht, worden de bladeren taai en minder smakelijk.

Snijd het bloemhoofd samen met ongeveer 10 centimeter steel af. Begin altijd met het oogsten van de grote hoofdknop; daarna zullen de kleinere zijknoppen volgen.

Bloemen laten doorgroeien

Als je bloemknoppen niet oogst, zullen ze uitgroeien tot prachtige, grote bloemen die helaas niet meer eetbaar zijn maar wel zeer decoratief zijn in de tuin.

Voorbereiding op de winter

Na het oogstseizoen, vóór de winter, moet je opnieuw de scheuten die dat jaar bloemen hebben geproduceerd vlak boven de grond afsnijden. Dit houdt de plant gezond en geeft ruimte aan nieuwe scheuten in het voorjaar.

Bewaren van artisjok

Geoogste artisjokken blijven ongeveer een week goed in de koelkast, verpakt in een vochtige doek of plastic zak. Voor langere bewaring kunnen artisjokken eventueel worden ingevroren of ingemaakt in zuur of olie.

Opbrengst:

• Eerste jaar: 1 à 2 bloemknoppen.
• Tweede jaar en daarna: meerdere bloemknoppen per plant, afhankelijk van het gekozen ras.