Elk seizoen op het juiste moment
De teeltkalender van komkommer.
Bekijk wanneer je aan de slag kunt en wanneer je resultaat mag verwachten. De periodes zijn een richtlijn: ras, weer en standplaats bepalen de precieze timing.
- Zaaien onder glas
- begin april – begin mei
- Zaaien / planten in volle grond
- eind mei – begin juni
- Oogsten
- begin juli – eind oktober
Elk vakje staat voor een halve maand. Schuif de kalender opzij op een klein scherm.
Een goede start
Komkommer zaaien en planten.
Zaaimoment & methode
Zaai komkommer vanaf april binnen of onder glas bij 20–22°C. Zaai bij voorkeur per potje zodat je later niet hoeft te verspenen en wortelverstoring voorkomt. Rechtstreeks in de volle grond zaaien kan wanneer er geen nachtvorst meer is: maak een plantkuil van ca. 15–20 cm, vul met goed verteerde compost en leg 3–5 zaden. Houd de grond gelijkmatig vochtig en dun na opkomst uit tot 1–2 sterke planten per kuil.
Uitplanten & afstanden
Plant voorgezaaide planten uit zodra er geen nachtvorst meer is. Kies een warme, zonnige en beschutte standplaats met luchtige, humusrijke bodem. Richtafstand: 100 × 40 cm in de volle grond; bij rek- of kastteelt ruimer (ca. 150 × 60 cm) voor goede luchtcirculatie en toegang. Bescherm jonge planten bij koude nachten met vliesdoek.
Ondersteuning & rassenkeuze
Leid de hoofdrank langs touw of gaas en begeleid de eerste weken actief. Parthenocarpe (moderne) rassen zetten vruchten zonder bestuiving en geven zelden bitterheid; klassieke rassen zoals ‘Lange Groene’ en ‘Marketer’ doen het goed buiten. Langvruchtige types (“Chinese Slangen”) en compacte “appelkomkommers” geven variatie in vorm en oogst.
Meer uitleg: Van vensterbank naar sterke tuinplant · Sterke zaailingen.
Aandacht voor wat groeit
Komkommer verzorgen.
Water & voeding
Geef royaal en gelijkmatig water, bij voorkeur lauw en direct aan de voet van de plant om bladnat te vermijden. Onregelmatige watergift kan bittere of kromme vruchten geven. Werk vooraf ruim organisch materiaal in en geef tijdens de vruchtzetting wekelijks een lichte bijvoeding (bijv. verdunde vloeibare mest). Mulchen met stro of vlas beperkt verdamping en houdt vruchten schoon.
Snoei & geleiding
Top de hoofdrank boven het 3e–4e blad om vertakking te stimuleren. Laat enkele zijscheuten staan en kort die in boven het 2e–3e blad. Verwijder later opschietende scheuten om de plant luchtig te houden; dit verbetert toegankelijkheid, vermindert schimmelrisico en richt de energie op gezonde vruchtzetting.
Gezondheid & preventie
Zorg voor ruimte en luchtcirculatie, geef ’s ochtends water en houd het blad zo droog mogelijk. Let op meeldauw, spint en bladluizen; in kas kan Fusarium optreden. Vruchtwisseling helpt in vollegrondsteelt; bij hardnekkige bodemproblemen in kas kan enten op een resistente onderstam (bijv. Cucurbita ficifolia) uitkomst bieden.
Meer uitleg: Water geven · Veel bloemen, weinig vruchten?.
Genieten van je tuin
Oogsten en bewaren.
Oogstmoment & techniek
De plant vormt achtereenvolgens nieuwe vruchten. Pluk de vruchten jong, groen en stevig. Te laat geoogste vruchten vergelen en verliezen hun kwaliteit. Snijd of knip de vruchten met een mesje los om de plant niet te beschadigen. Regelmatig oogsten stimuleert steeds nieuwe vruchtzetting.
Bewaren & verwerken
Bewaar enkele dagen bij circa 13°C; onder 10°C ontstaat snel koudebederf. Niet luchtdicht verpakken om condens te vermijden. Voor langere bewaring kun je komkommers inleggen (zoet/zuur), vergelijkbaar met augurken.
Opbrengst
circa 8–10 vruchten per plant.
Meer uitleg: Oogst spreiden.
Houd je gewas in de gaten
Ziektes en plagen.
Bekijk de ziekte- en plagengids
Bij komkommer kun je onder meer deze ziektes en plagen tegenkomen.
Meeldauw
Meeldauw is een naam die voor twee verschillende groepen aantastingen wordt gebruikt. Echte meeldauw veroorzaakt meestal een wit, poederig laagje aan de buitenkant van bladeren. Valse meeldauw geeft eerder geelachtige bladvlekken met dons aan de onderzijde en behoort tot de oömyceten.
In de moestuin zie je echte meeldauw onder meer op courgette en komkommer; valse meeldauw kan bijvoorbeeld uien en spinazie aantasten. De ziekteverwekkers hebben eigen waardplanten: meeldauw op het ene gewas is niet automatisch dezelfde aantasting als op het andere.
Herkennen
- Echte meeldauw: witte, meelachtige vlekken op blad en soms stengels.
- Valse meeldauw: gele of bleke plekken bovenop, met witgrijs tot paars dons eronder.
- Bladeren kunnen vervormen, vergelen en later verdrogen.
- Bij sterke aantasting neemt de groei af; bekijk altijd beide bladkanten.
Voorkomen
Geef planten ruimte en houd de bodem gelijkmatig vochtig. Droogtestress bevordert echte meeldauw, terwijl langdurig nat blad juist gunstig is voor valse meeldauw.
Geef bij de voet water, lucht de kas en kies waar mogelijk minder vatbare rassen. Ruim aangetaste resten aan het einde van de teelt op.
Wat kun je doen?
Verwijder de zwaarst aangetaste bladeren zonder de plant kaal te maken. Verbeter de groeiomstandigheden en blijf nieuw blad controleren.
Oude bladeren met echte meeldauw aan het einde van de zomer hoeven niet meteen het einde van de oogst te betekenen. Bij snel uitbreidende valse meeldauw op jonge planten is verwijderen soms nodig om verspreiding te beperken.
Spint
Spint wordt veroorzaakt door piepkleine mijten, vaak de bonenspintmijt (Tetranychus urticae). Ze prikken plantencellen aan, waardoor bladeren hun groene kleur verliezen. Spint is dus een dierlijke plaag en geen schimmelziekte.
De aantasting neemt vooral bij warm, droog weer toe, bijvoorbeeld in een kas of op een beschut balkon. De mijten zitten meestal aan de bladonderkant en zijn met een loep beter te zien.
Herkennen
- Veel kleine, lichte stipjes aan de bovenkant van het blad.
- Groengele mijtjes met vaak twee donkere vlekken onder het blad.
- Fijn spinsel tussen bladstelen en bladeren bij een grotere aantasting.
- Blad wordt vaal, droogt uit en valt soms vroeg af.
Voorkomen
Controleer kasplanten en nieuw plantmateriaal aan de onderkant van het blad. Voorkom dat planten langdurig uitdrogen of in een oververhitte kas staan.
Ruim oude aangetaste resten op en maak plantensteunen schoon. Zorg tegelijk voor voldoende ventilatie.
Wat kun je doen?
Verwijder zwaar aangetaste bladeren en zet besmette potplanten tijdelijk apart. Spoel een beperkte aantasting voorzichtig af, vooral onder het blad.
In een kas kunnen passende roofmijten, zoals Phytoseiulus persimilis, helpen. Zet ze vroeg in en volg de voorwaarden voor temperatuur en luchtvochtigheid. Controleer steeds de nieuwe groei.
Bladluis
Bladluizen zijn kleine insecten die plantensap opnemen uit jonge scheuten, knoppen en bladeren. Ze kunnen groen, zwart, geel of roze zijn. Door hun snelle vermeerdering verschijnen soms in korte tijd dichte groepjes op een plant.
Luizen kunnen groei vervormen en sommige soorten brengen plantenvirussen over. Toch hoeft een kleine kolonie op een gezonde plant geen probleem te zijn: bladluizen zijn ook voedsel voor veel nuttige tuindieren.
Herkennen
- Groepjes kleine insecten op zachte scheuten of onder jong blad.
- Gekruld of misvormd blad en soms geremde groei.
- Kleverige honingdauw, eventueel met een zwarte roetachtige laag.
- Witte vervellingshuidjes en mieren die langs de stengels lopen.
Voorkomen
Controleer de jonge groei regelmatig. Geef planten passende voeding en voorkom overmatig stikstofgebruik, dat veel zachte groei oplevert.
Bied met verschillende bloeiende planten ruimte aan zweefvliegen, lieveheersbeestjes en sluipwespen. Controleer nieuwe planten voordat je ze tussen je gewassen zet.
Wat kun je doen?
Bij weinig schade kun je de natuurlijke vijanden tijd geven. Worden jonge planten geremd, wrijf kolonies dan voorzichtig weg of spoel ze met water af zonder het gewas te beschadigen.
Herhaal de controle en let op larven van nuttige insecten voordat je ingrijpt. Verwijder alleen zwaar bezette scheuttoppen als de plant dat kan missen.
Een fijne plek in je tuin
Wie groeit ernaast?
Er valt nog meer te kiezen
Rassen van komkommer.
Controleer de aanwijzingen bij het gekozen ras voor de precieze teeltwijze.
- Gele Tros
- Kaikura F1
- Marketmore
- Telegraph improved
