Elk seizoen op het juiste moment
De teeltkalender van aubergine.
Bekijk wanneer je aan de slag kunt en wanneer je resultaat mag verwachten. De periodes zijn een richtlijn: ras, weer en standplaats bepalen de precieze timing.
- Zaaien onder glas
- begin maart – eind april
- Zaaien / planten in volle grond
- eind mei – begin juni
- Oogsten
- eind juli – eind oktober
Elk vakje staat voor een halve maand. Schuif de kalender opzij op een klein scherm.
Een goede start
Aubergine zaaien en planten.
Voorbereiding en zaaien
Zaai auberginezaden in maart of april binnenshuis voor. Gebruik hiervoor kleine potjes of trays gevuld met luchtige en voedzame zaaigrond. Houd de grond vochtig, maar niet te nat. Plaats de zaden ongeveer 0,5 cm diep in de grond en dek ze licht af met een dun laagje zaaigrond.
Kiemomstandigheden
Voor optimale kieming houd je een constante temperatuur aan tussen de 20 en 25°C. Bij deze temperatuur zullen de zaden doorgaans binnen 7 tot 14 dagen ontkiemen. Zorg voor voldoende licht zodra de zaailingen verschijnen, bijvoorbeeld met een zonnige vensterbank of kunstmatige verlichting.
Verspenen en opkweken
Wanneer de zaailingen 2 tot 4 echte blaadjes hebben ontwikkeld (naast de eerste kiemblaadjes), verspeen je ze voorzichtig naar grotere potjes (bijvoorbeeld 9 cm diameter). Dit doe je om de wortelgroei voldoende ruimte te geven. Laat na het verspenen de temperatuur iets zakken, maar zorg er wel voor dat deze ’s nachts niet onder de 18°C daalt om groeivertraging te voorkomen.
Uitplanten
Plant aubergineplanten definitief uit wanneer het voldoende warm is en er geen kans meer is op vorst. Aubergines gedijen het beste in een kas, maar als die niet beschikbaar is, kun je ze buiten plaatsen op een warme, zonnige en beschutte plek.
Bij teelt in de volle grond is het raadzaam om de planten tijdelijk te beschermen tegen kou en wind met een plastic tunneltje of folie. Verwijder deze bescherming begin juli wanneer de weersomstandigheden voldoende warm en stabiel zijn geworden.
Tip:
Aubergines houden van warme voeten: gebruik eventueel een zwarte mulchfolie om de grond warmer te houden en onkruidgroei tegen te gaan. Zorg ook voor ondersteuning met stokken, omdat de planten zwaar kunnen worden van de vruchten.
Meer uitleg: Van vensterbank naar sterke tuinplant · Sterke zaailingen.
Aandacht voor wat groeit
Aubergine verzorgen.
Bodem en voeding
Aubergines groeien het beste in een vruchtbare, humusrijke en goed doorlatende bodem. Meng daarom vóór het planten voldoende compost of goed verteerde mest door de grond. Gedurende het groeiseizoen geef je ongeveer elke drie weken een extra dosis organische meststof, zoals vloeibare plantenvoeding op basis van zeewier of tomatenvoeding.
Water geven
Houd de grond rondom de planten consistent vochtig, maar voorkom overbewatering. Geef water bij voorkeur rechtstreeks aan de voet van de plant, zodat het blad droog blijft en schimmelziekten worden voorkomen. Om verdamping van vocht uit de bodem tegen te gaan, kun je een laag stro, mulch of compost rondom de planten aanbrengen. Dit beschermt bovendien tegen onkruidgroei en zorgt voor een stabielere bodemtemperatuur.
Ondersteuning van de plant
Aubergineplanten kunnen zwaar worden zodra ze vruchten dragen. Ondersteun ze daarom tijdig met stevige bamboestokken of een speciaal plantenrek. Bind de stengels voorzichtig aan de ondersteuning vast met tuinbinddraad of elastische binders om beschadiging te voorkomen.
Snoeien en toppen
Wanneer de plant zijn eerste bloemen produceert, volg dan de volgende snoeiwijze om de plant gezond te houden en grotere vruchten te stimuleren:
- Knip de hoofdstengel af net boven de tweede bloem zodra deze bloemen zichtbaar zijn.
- Laat vervolgens twee tot drie van de sterkste vertakkingen groeien en verwijder de rest.
- Herhaal dit proces ook voor deze zijtakken: snoei ze na de tweede bloem af.
Door deze techniek toe te passen, richt de plant haar energie op de ontwikkeling en rijping van enkele grotere vruchten, in plaats van veel kleine vruchten die moeilijker volledig rijpen. De bloemen dienen bestoven te worden op natuurlijke wijze maar dit kan ook gedaan worden met een klein kwastje.
Meer uitleg: Veel bloemen, weinig vruchten? · Water geven.
Genieten van je tuin
Oogsten en bewaren.
Wanneer oogsten?
Let er bij het oogsten op dat de vruchten stevig aanvoelen, een glanzende kleur hebben en nog niet dof zijn geworden. Oogst ze voordat ze overrijp worden.
Hoe oogsten?
Gebruik een scherpe snoeischaar of tuinschaar om de aubergines voorzichtig van de plant te verwijderen. Knip daarbij altijd een stukje van de steel mee, zodat je beschadiging van de vrucht voorkomt. Vermijd trekken of draaien, omdat aubergines tere vruchten zijn en daardoor gemakkelijk beschadigen.
Aandachtspunten tijdens de oogstperiode:
- Controleer regelmatig op rijpe vruchten, omdat het regelmatig oogsten de aanmaak van nieuwe vruchten stimuleert.
- Laat aubergines niet te lang aan de plant zitten; te lang gerijpte vruchten worden bitter en verliezen hun zachte structuur.
- Let aan het eind van het groeiseizoen goed op de plantgezondheid, omdat aubergines gevoelig zijn voor schimmelziekten zoals meeldauw.
Bewaren van aubergine
Bewaar geoogste aubergines op een koele, donkere plek bij temperaturen tussen 10°C en 15°C. Bewaar ze niet in de koelkast; dit beschadigt de celstructuur en zorgt ervoor dat de vrucht snel slap en smaakloos wordt. Voor de beste smaak en textuur kun je aubergines het beste binnen enkele dagen na oogst consumeren.
Opbrengst
Gemiddeld 5 aubergines per plant. Zorgvuldig oogsten en regelmatig onderhoud verhogen vaak nog deze opbrengst.
Meer uitleg: Oogst spreiden.
Houd je gewas in de gaten
Ziektes en plagen.
Bekijk de ziekte- en plagengids
Bij aubergine kun je onder meer deze ziektes en plagen tegenkomen.
Meeldauw
Meeldauw is een naam die voor twee verschillende groepen aantastingen wordt gebruikt. Echte meeldauw veroorzaakt meestal een wit, poederig laagje aan de buitenkant van bladeren. Valse meeldauw geeft eerder geelachtige bladvlekken met dons aan de onderzijde en behoort tot de oömyceten.
In de moestuin zie je echte meeldauw onder meer op courgette en komkommer; valse meeldauw kan bijvoorbeeld uien en spinazie aantasten. De ziekteverwekkers hebben eigen waardplanten: meeldauw op het ene gewas is niet automatisch dezelfde aantasting als op het andere.
Herkennen
- Echte meeldauw: witte, meelachtige vlekken op blad en soms stengels.
- Valse meeldauw: gele of bleke plekken bovenop, met witgrijs tot paars dons eronder.
- Bladeren kunnen vervormen, vergelen en later verdrogen.
- Bij sterke aantasting neemt de groei af; bekijk altijd beide bladkanten.
Voorkomen
Geef planten ruimte en houd de bodem gelijkmatig vochtig. Droogtestress bevordert echte meeldauw, terwijl langdurig nat blad juist gunstig is voor valse meeldauw.
Geef bij de voet water, lucht de kas en kies waar mogelijk minder vatbare rassen. Ruim aangetaste resten aan het einde van de teelt op.
Wat kun je doen?
Verwijder de zwaarst aangetaste bladeren zonder de plant kaal te maken. Verbeter de groeiomstandigheden en blijf nieuw blad controleren.
Oude bladeren met echte meeldauw aan het einde van de zomer hoeven niet meteen het einde van de oogst te betekenen. Bij snel uitbreidende valse meeldauw op jonge planten is verwijderen soms nodig om verspreiding te beperken.
Witte vlieg
Witte vliegen zijn kleine, wit bepoederde insecten die plantensap opzuigen. In de kas gaat het vaak om kaswittevlieg. De volwassen dieren vliegen op zodra je een aangetaste plant aanraakt; de platte jonge stadia blijven aan de bladonderkant zitten.
Tomaat, aubergine en andere kasgewassen kunnen bij grote aantallen verzwakken. Honingdauw maakt bladeren en vruchten kleverig en kan zwarte roetdauw aantrekken.
Herkennen
- Kleine witte insecten vliegen op bij aanraking van het gewas.
- Platte, ovale jonge stadia aan de onderkant van bladeren.
- Kleverig blad en soms een zwarte aanslag.
- Vergeling en achterblijvende groei bij een sterke aantasting.
Voorkomen
Inspecteer nieuwe planten zorgvuldig en zet verdachte exemplaren apart. Houd de kas luchtig en verwijder ongewenste waardplanten en oude teeltresten.
Bekijk vooral de onderkant van jong en ouder blad. Alleen opvliegende volwassenen tellen geeft een onvolledig beeld.
Wat kun je doen?
Verwijder sterk bezette bladeren als het gewas voldoende gezond blad overhoudt. Bij een beginnende aantasting in de kas kunnen geschikte sluipwespen, zoals Encarsia formosa, helpen.
Gele vangplaten dienen vooral om aanwezigheid te signaleren. Ze lossen de plaag niet alleen op en kunnen ook nuttige insecten vangen. Blijf daarom het blad controleren.
Schimmelziekten
Schimmelziekten vormen een brede groep plantenaantastingen. Ze kunnen bladeren, stengels, bloemen, vruchten of wortels treffen. Welke ziekte speelt, kun je niet alleen aan het woord schimmel aflezen: meeldauw, roest en grauwe schimmel hebben elk hun eigen kenmerken.
Sommige schimmels leven op verzwakt of dood materiaal, andere infecteren gezonde planten. Ook onschuldige afbraakschimmels op mulch zijn normaal. Kijk daarom naar schade aan de levende plant en naar de omstandigheden waarin die schade ontstaat.
Herkennen
- Poederige laagjes, gekleurd dons of sporenhoopjes op aangetaste delen.
- Bladvlekken die groter worden of samenvloeien.
- Zachte rot, afstervende stengels of verdrogende bloemen.
- Verwelking kan op een wortelprobleem wijzen, maar heeft ook andere oorzaken.
Voorkomen
Begin met gezond plantmateriaal en een standplaats die bij het gewas past. Houd de bodem luchtig, geef passend water en voorkom langdurig nat blad.
Geef planten voldoende ruimte en houd de kas goed geventileerd. Haal zieke resten weg, terwijl gezond bodemleven en mulch juist kunnen blijven.
Wat kun je doen?
Bepaal welk deel van de plant als eerste is aangetast. Vergelijk de verschijnselen met de specifieke pagina’s over bijvoorbeeld meeldauw, Botrytis, roest of wortelrot.
Verwijder ernstig aangetaste delen en verbeter de omstandigheden. Een algemene schimmelbehandeling past niet bij iedere oorzaak; een gerichte diagnose voorkomt onnodig ingrijpen.
Een fijne plek in je tuin
Wie groeit ernaast?
Er valt nog meer te kiezen
Rassen van aubergine.
Controleer de aanwijzingen bij het gekozen ras voor de precieze teeltwijze.
- Rembrandt F1
- Violetta Lunga 3
