Elk seizoen op het juiste moment
De teeltkalender van broccoli.
Elke teeltvariant heeft een eigen ritme. Hieronder zie je de periodes en afstanden per variant. De periodes zijn een richtlijn: ras, weer en standplaats bepalen de precieze timing.
Zomer
Plantafstand 40 cmRijafstand 50 cm
- Zaaien onder glas
- eind maart – begin mei
- Zaaien / planten in volle grond
- begin mei – eind juni
- Oogsten
- begin juli – eind augustus
Herfst
Plantafstand 45 cmRijafstand 60 cm
- Zaaien onder glas
- eind april – begin juni
- Zaaien / planten in volle grond
- begin juni – eind juli
- Oogsten
- begin september – eind oktober
Winter
Plantafstand 50 cmRijafstand 60 cm
- Zaaien onder glas
- eind juni – begin juli
- Zaaien / planten in volle grond
- eind juni – begin augustus
- Oogsten
- begin februari – begin mei
Elk vakje staat voor een halve maand. Schuif de kalender opzij op een klein scherm.
Een goede start
Broccoli zaaien en planten.
Bereid de bodem vóór het planten goed voor door ongeveer 5 kilogram goed verteerde mest per vierkante meter door de aarde te mengen. Geef eventueel nog wat extra organische meststoffen voor optimale groei. Broccoli heeft graag een voedzame, goed doorlatende en vochtvasthoudende bodem. Een grond verrijkt met compost of goed verteerde stalmest is ideaal.
Zaaien van broccoli
Voor een vroege oogst zaai je broccoli onder koud glas in kleine potje of perspotje. De jonge plantjes kun je na opkomst verspenen naar grotere potjes om ze extra ruimte te geven zodat ze sterker kunnen worden.
Latere broccoli kan ook eenvoudig buiten op een zaaibed worden gekweekt (kan ook in potjes of perspotjes). Zaai in rijtjes zodat het uitplanten makkelijker wordt. De plantjes kunnen naar hun definitieve plek zodra ze stevig zijn en 4 tot 6 echte blaadjes hebben. Zet ze tot aan het eerste bladpaar in de grond.
Definitief uitplanten in de moestuin
Wanneer de jonge broccoli ongeveer 4 tot 6 blaadjes heeft en stevig genoeg is, zijn de planten klaar voor hun definitieve plek in de moestuin. Kies altijd gezonde, stevige planten. Plant ze met ongeveer 60 centimeter ruimte tussen de rijen, zodat ze voldoende ruimte hebben om te groeien. Zet de plantjes ook nu weer tot aan het eerste bladpaar in de grond, druk de aarde goed aan en geef ze royaal water.
Een afstand van 60 bij 35 centimeter tussen de planten werkt doorgaans goed. Dichter planten geeft kleinere bloemknoppen, terwijl meer ruimte zorgt voor grotere broccoli.
Winterteelt: spruitbroccoli
Kies voor overwinterende spruitbroccoli een winterhard type. Deze teelt overwintert in de tuin en levert kleine scheuten in de late winter en het volgende voorjaar.
Aandacht voor wat groeit
Broccoli verzorgen.
Broccoli vraagt minder intensieve verzorging dan bloemkool en hoeft meestal niet afgedekt te worden. Toch zijn enkele basishandelingen belangrijk om mooie, gezonde planten te krijgen:
Bescherming tegen koolvlieg
Koolkragen worden sterk aanbevolen om je broccoli te beschermen tegen aantasting door de koolvlieg. Plaats deze meteen bij het planten rond de stammetjes. Ook continu afdekken met grasmaaisel helpt om de koolvlieg op afstand te houden.
Water geven en vocht vasthouden
Regelmatig en voldoende water geven is cruciaal tijdens droge periodes, vooral tijdens de groeifase van de planten. Broccoli is gevoelig voor droogtestress, wat een negatieve invloed heeft op de ontwikkeling van de bloemknoppen. Mulchen met stro of houtsnippers helpt om vocht beter vast te houden en voorkomt bovendien onkruidgroei.
Schoffelen en onkruidbeheer
Houd de grond luchtig en vrij van onkruid door regelmatig te schoffelen en wieden. Dit vermindert concurrentie om voedingsstoffen en water en bevordert een gezondere groei van je broccoli.
Genieten van je tuin
Oogsten en bewaren.
Broccoli is klaar om te oogsten wanneer de bloemknoppen goed gesloten zijn, net voordat ze beginnen te openen. Te vroeg oogsten leidt tot kleinere opbrengst; te laat oogsten zorgt voor gele bloempjes en een minder goede smaak.
Hoofdknop en zijknoppen oogsten
Oogst eerst de hoofdknop samen met een stuk steel van ongeveer 20 centimeter. Deze hoofdknop weegt doorgaans tussen de 250 en 300 gram. Nadat je de hoofdknop geoogst hebt, ontwikkelen zich kleinere zijknoppen aan de plant. Als je de hoofdknop met een lange steel afsnijdt krijg je ongeveer 4 à 5 zijknoppen, en als je de hoofdknop korter afsnijdt ontstaan er 8 tot 10 kleinere zijknoppen. Deze wegen tot ongeveer 60 gram per stuk.
Bij winterteelt pluk je de scheuten van spruitbroccoli.
Bewaren van broccoli
Broccoli is een echt versproduct dat maximaal 7 dagen houdbaar is in de koelkast. Bewaar broccoli bij voorkeur verpakt in plasticfolie of een zakje om uitdroging te voorkomen.
Langdurig bewaren door invriezen
Wil je broccoli langer bewaren, dan kun je deze blancheren en vervolgens invriezen. Blancheren doe je door de broccoli gedurende 2 à 3 minuten te koken en direct af te koelen in ijswater. Daarna droog je de broccoli goed af en kun je hem in diepvrieszakjes bewaren.
Opbrengst
Reken op ongeveer 7 kilo broccoli per 5 vierkante meter.
Houd je gewas in de gaten
Ziektes en plagen.
Bekijk de ziekte- en plagengids
Bij broccoli kun je onder meer deze ziektes en plagen tegenkomen.
Koolvlieg
De koolvlieg (Delia radicum) legt eitjes in de grond bij koolplanten. De witte maden vreten aan de wortels en kunnen ook gangen maken in radijs en andere verdikte wortels. Vooral pas uitgeplante kool kan hierdoor plotseling slap worden.
De schade lijkt soms op droogte. Meer water geven lost het wortelverlies echter niet op. Bekijk bij een verdachte plant daarom voorzichtig de wortels.
Herkennen
- Jonge kool groeit slecht of verwelkt ondanks vochtige grond.
- Aangevreten wortels, soms met witte pootloze maden.
- Planten komen los te staan of sterven af.
- Gangen in de eetbare wortels van bijvoorbeeld radijs.
Voorkomen
Dek planten af met insectengaas en pas vruchtwisseling toe. Anders kunnen vliegen uit poppen in de grond onder het gaas tevoorschijn komen.
Een goed aansluitende koolkraag rond de stengel kan eileg bij de plantvoet verminderen. Controleer de aansluiting terwijl de plant groeit.
Wat kun je doen?
Verwijder zwaar aangetaste planten inclusief beschadigde wortels en aanwezige maden. Onderzoek ook naburige planten.
Geef licht aangetaste planten passende verzorging en voorkom wateroverlast. Een plant met genoeg gezonde wortels kan soms doorgroeien. Bescherm nieuwe aanplant direct en zet die op een andere plek.
Koolwitje
Het grote en kleine koolwitje zijn vlinders waarvan de rupsen koolbladeren eten. De vlinder zelf beschadigt het gewas niet. Grote koolwitjes leggen vaak groepjes eitjes; kleine koolwitjes leggen meestal losse eitjes.
Een paar vraatgaatjes zijn meestal geen reden om een plant op te geven. Jonge koolplantjes of een grote groep rupsen vragen wel aandacht. Bescherming met gaas werkt vooral als je voorkomt dat er al eitjes onder zitten.
Herkennen
- Gele eitjes, los of in groepjes, aan de bladonderkant.
- Groene rupsen of geelgroene rupsen met zwarte vlekken.
- Onregelmatige gaten; bij veel rupsen kan veel blad verdwijnen.
- Donkere korreltjes uitwerpselen tussen de bladeren.
Voorkomen
Plaats insectengaas direct na planten en sluit het rondom af. Laat voldoende afstand tussen blad en gaas, zodat vlinders niet door het gaas heen op het blad kunnen leggen.
Controleer plantjes vóór het afdekken. Laat elders ruimte voor bloemen en natuurlijke vijanden van rupsen.
Wat kun je doen?
Verzamel rupsen en haal eipakketjes weg wanneer de vraat te groot wordt. Controleer ook het hart en gevouwen bladeren.
Herhaal de controle na enkele dagen. Houd de plant zoveel mogelijk intact: gezonde kool kan met voldoende blad vaak doorgroeien. Vlinders buiten het teeltbed hoeven niet bestreden te worden.
Meeldauw
Meeldauw is een naam die voor twee verschillende groepen aantastingen wordt gebruikt. Echte meeldauw veroorzaakt meestal een wit, poederig laagje aan de buitenkant van bladeren. Valse meeldauw geeft eerder geelachtige bladvlekken met dons aan de onderzijde en behoort tot de oömyceten.
In de moestuin zie je echte meeldauw onder meer op courgette en komkommer; valse meeldauw kan bijvoorbeeld uien en spinazie aantasten. De ziekteverwekkers hebben eigen waardplanten: meeldauw op het ene gewas is niet automatisch dezelfde aantasting als op het andere.
Herkennen
- Echte meeldauw: witte, meelachtige vlekken op blad en soms stengels.
- Valse meeldauw: gele of bleke plekken bovenop, met witgrijs tot paars dons eronder.
- Bladeren kunnen vervormen, vergelen en later verdrogen.
- Bij sterke aantasting neemt de groei af; bekijk altijd beide bladkanten.
Voorkomen
Geef planten ruimte en houd de bodem gelijkmatig vochtig. Droogtestress bevordert echte meeldauw, terwijl langdurig nat blad juist gunstig is voor valse meeldauw.
Geef bij de voet water, lucht de kas en kies waar mogelijk minder vatbare rassen. Ruim aangetaste resten aan het einde van de teelt op.
Wat kun je doen?
Verwijder de zwaarst aangetaste bladeren zonder de plant kaal te maken. Verbeter de groeiomstandigheden en blijf nieuw blad controleren.
Oude bladeren met echte meeldauw aan het einde van de zomer hoeven niet meteen het einde van de oogst te betekenen. Bij snel uitbreidende valse meeldauw op jonge planten is verwijderen soms nodig om verspreiding te beperken.
Een fijne plek in je tuin
Wie groeit ernaast?
Er valt nog meer te kiezen
Rassen van broccoli.
Controleer de aanwijzingen bij het gekozen ras voor de precieze teeltwijze.
- Belstar F1
- Bobby
- Covina F1
