Elk seizoen op het juiste moment
De teeltkalender van framboos.
Elke teeltvariant heeft een eigen ritme. Hieronder zie je de periodes en afstanden per variant. De periodes zijn een richtlijn: ras, weer en standplaats bepalen de precieze timing.
Zomer
Plantafstand 50 cmRijafstand 150 cm
Draagt vrucht op tweejarig hout en geeft een geconcentreerde oogst in de vroege zomer.
- Planten in volle grond
- begin februari – eind maart; begin november – eind november
- Oogsten
- begin juni – eind juli
- Snoeien
- begin augustus – eind augustus
Herfst
Plantafstand 50 cmRijafstand 150 cm
Draagt vrucht op eenjarig hout en produceert vanaf de nazomer tot diep in de herfst.
- Planten in volle grond
- begin februari – eind maart; begin november – eind november
- Oogsten
- begin augustus – eind oktober
- Snoeien
- begin februari – eind maart
Elk vakje staat voor een halve maand. Schuif de kalender opzij op een klein scherm.
Een goede start
Framboos planten.
Frambozen worden vrijwel altijd geplant als jonge struiken of wortelstokken. Zaaien wordt in de praktijk niet toegepast, omdat dit lang duurt en geen betrouwbare planten oplevert. Bij frambozen is het onderscheid tussen zomer- en herfstframbozen essentieel, omdat ze verschillen in groei, snoei en oogstmoment.
Planten
Plant frambozen bij voorkeur in het vroege voorjaar of in het najaar, wanneer de plant in rust is. Gebruik sterke jonge planten of wortelstokken en zet ze in losgemaakte, humusrijke grond. Na het planten goed aandrukken en royaal water geven zodat de wortels goed aanslaan.
Zomer- en herfstframbozen
Zomerframbozen dragen vrucht op tweejarig hout. In het eerste jaar groeien de scheuten, in het tweede jaar dragen deze vrucht en sterven daarna af. Herfstframbozen dragen vrucht op eenjarig hout en geven al in het eerste groeiseizoen oogst, vanaf de nazomer tot diep in de herfst.
Plantafstand en ondersteuning
Frambozen maken lange, buigzame scheuten die ondersteuning nodig hebben. Plaats ze langs een draad, hek of rek en bind de scheuten losjes vast. Houd voldoende afstand tussen de planten zodat lucht en licht goed kunnen circuleren.
Aandacht voor wat groeit
Framboos verzorgen.
Standplaats en bodem
Frambozen groeien het best op een zonnige tot licht beschaduwde plek. Volle zon geeft de hoogste opbrengst, terwijl lichte schaduw in warme zomers helpt om uitdroging te beperken. De bodem moet voedzaam, luchtig en goed doorlatend zijn.
Water en voeding
Geef regelmatig water, vooral tijdens bloei en vruchtvorming. De grond mag niet uitdrogen, maar ook niet langdurig nat blijven. In het voorjaar is een royale gift compost of goed verteerde mest aan te raden om de groei en opbrengst te ondersteunen.
Snoei en jaarlijks onderhoud
Bij zomerframbozen worden na de oogst alle takken die vrucht hebben gedragen volledig weggeknipt. Jonge scheuten blijven staan voor het volgende seizoen. Bij herfstframbozen mogen alle takken in de winter of het vroege voorjaar tot aan de grond worden teruggesnoeid, wat het onderhoud eenvoudig en overzichtelijk maakt.
Genieten van je tuin
Oogsten en bewaren.
Oogsten
Frambozen zijn rijp zodra ze gemakkelijk loslaten van de kegel en diep van kleur zijn. Oogst regelmatig om overrijpe of beschimmelde vruchten te voorkomen. Afhankelijk van het type loopt de oogst van juni tot soms oktober.
Bewaren
Verse frambozen zijn kwetsbaar en slechts kort houdbaar. Bewaar ze maximaal één tot twee dagen in de koelkast en was ze pas vlak voor gebruik. Voor langere bewaring zijn frambozen uitstekend geschikt om in te vriezen, los of verwerkt tot jam of compote.
Opbrengst
Een goed onderhouden frambozenstruik kan jaarlijks meerdere kilo’s fruit opleveren. Zomerframbozen geven een geconcentreerde oogst, terwijl herfstframbozen vaak iets minder per keer leveren maar over een langere periode produceren.
Houd je gewas in de gaten
Ziektes en plagen.
Bekijk de ziekte- en plagengids
Bij framboos kun je onder meer deze ziektes en plagen tegenkomen.
Frambozenkever
De frambozenkever (Byturus tomentosus) legt eitjes in bloemen. De larven voeden zich later in de vrucht en veroorzaken de bekende wormpjes in frambozen. Ook verwante braamgewassen kunnen worden aangetast.
De volwassen kever is klein en lichtbruin. Zomerframbozen zijn doorgaans gevoeliger dan laat rijpende herfstframbozen, omdat de bloei en vruchtvorming samenvallen met de activiteit van de kever.
Herkennen
- Kleine lichtbruine kevers op bloemen.
- Droge, grijsbruine plekjes bij de aanhechting van de vrucht.
- Lichte larven in rijpe frambozen of rond de vruchtbodem.
- Aangevreten of onregelmatig ontwikkelde vruchten.
Voorkomen
Controleer bloemen en jonge vruchten. Houd frambozen overzichtelijk aangebonden, zodat je gemakkelijk kunt kijken en oogsten.
Bij veel terugkerende aantasting kun je ook late herfstframbozen kiezen. Laat ruimte voor vogels en roofinsecten die kevers en larven eten.
Wat kun je doen?
Oogst regelmatig en controleer de vruchten. Verwijder duidelijk aangetaste exemplaren en laat geen bedorven oogst hangen.
Een beperkte hoeveelheid schade is vaak te verdragen. Specifieke geurvallen kunnen helpen aantallen te verminderen, maar geven geen garantie op een volledig onbeschadigde oogst. Bescherm bestuivers tijdens de bloei.
Bladluis
Bladluizen zijn kleine insecten die plantensap opnemen uit jonge scheuten, knoppen en bladeren. Ze kunnen groen, zwart, geel of roze zijn. Door hun snelle vermeerdering verschijnen soms in korte tijd dichte groepjes op een plant.
Luizen kunnen groei vervormen en sommige soorten brengen plantenvirussen over. Toch hoeft een kleine kolonie op een gezonde plant geen probleem te zijn: bladluizen zijn ook voedsel voor veel nuttige tuindieren.
Herkennen
- Groepjes kleine insecten op zachte scheuten of onder jong blad.
- Gekruld of misvormd blad en soms geremde groei.
- Kleverige honingdauw, eventueel met een zwarte roetachtige laag.
- Witte vervellingshuidjes en mieren die langs de stengels lopen.
Voorkomen
Controleer de jonge groei regelmatig. Geef planten passende voeding en voorkom overmatig stikstofgebruik, dat veel zachte groei oplevert.
Bied met verschillende bloeiende planten ruimte aan zweefvliegen, lieveheersbeestjes en sluipwespen. Controleer nieuwe planten voordat je ze tussen je gewassen zet.
Wat kun je doen?
Bij weinig schade kun je de natuurlijke vijanden tijd geven. Worden jonge planten geremd, wrijf kolonies dan voorzichtig weg of spoel ze met water af zonder het gewas te beschadigen.
Herhaal de controle en let op larven van nuttige insecten voordat je ingrijpt. Verwijder alleen zwaar bezette scheuttoppen als de plant dat kan missen.
Botrytis
Botrytis, ook grauwe schimmel genoemd, wordt vaak veroorzaakt door Botrytis cinerea. Deze schimmel kan bloemen, bladeren, stengels en vruchten aantasten. Zacht fruit en kasgewassen zijn bij vochtig weer extra gevoelig.
De schimmel begint geregeld op dood materiaal, een verwelkte bloem of een wondje en groeit vandaar verder. Een dichte plant met weinig luchtbeweging blijft langer vochtig en biedt meer kans op uitbreiding.
Herkennen
- Een grijsbruin, pluizig schimmellaagje op aangetast weefsel.
- Zachte bruine rot op vruchten of bloemen.
- Bruine stengelplekken, soms met verwelking van het deel erboven.
- Aangetaste bloemen blijven hangen of verdrogen.
Voorkomen
Houd voldoende afstand tussen planten en lucht de kas. Geef vroeg op de dag water aan de voet zodat gemorst vocht kan opdrogen.
Verwijder verwelkte bloemen en beschadigde vruchten. Oogst voorzichtig en voorkom kneuzingen, ook tijdens het bewaren.
Wat kun je doen?
Haal aangetaste delen rustig weg zonder de schimmel door het gewas te schudden. Voer rot fruit af en maak gereedschap schoon.
Controleer vruchten die elkaar raken en verbeter de ventilatie. Bij een sterk aangetaste hoofdstengel kan verwijderen van de hele plant nodig zijn. Bewaar alleen gave, droge oogst.
Een fijne plek in je tuin
Wie groeit ernaast?
Er valt nog meer te kiezen
Rassen van framboos.
Controleer de aanwijzingen bij het gekozen ras voor de precieze teeltwijze.
- Autumn Bliss
- Black Hawk
- Black Jewel
- Fallgold
- Golden Everest
- Héritage
- Schönemann
- Tulameen
