Elk seizoen op het juiste moment
De teeltkalender van braam.
Elke teeltvariant heeft een eigen ritme. Hieronder zie je de periodes en afstanden per variant. De periodes zijn een richtlijn: ras, weer en standplaats bepalen de precieze timing.
Zomer
Plantafstand 150 cmRijafstand 200 cm
Geeft de hoofdoogst in de zomer op tweejarig hout. Vaak een compacte oogstperiode.
- Planten in volle grond
- begin januari – eind maart; begin oktober – eind december
- Oogsten
- begin juli – eind september
- Snoeien
- begin januari – eind februari; begin november – eind december
Herfst
Plantafstand 150 cmRijafstand 200 cm
Kan een langere oogstperiode geven richting nazomer en herfst, afhankelijk van ras en standplaats.
- Planten in volle grond
- begin januari – eind maart; begin oktober – eind december
- Oogsten
- begin augustus – eind oktober
- Snoeien
- begin januari – eind februari; begin november – eind december
Elk vakje staat voor een halve maand. Schuif de kalender opzij op een klein scherm.
Een goede start
Braam planten.
Bramentelers werken vrijwel altijd met jonge planten. Zaaien wordt niet toegepast, omdat dit traag is en geen betrouwbare resultaten geeft. Door te planten weet je zeker welk type braam je krijgt en hoe deze gesnoeid moet worden.
Planten
Plant bramen bij voorkeur in het vroege voorjaar of in het najaar. Gebruik sterke jonge planten en geef ze direct een vaste plek, want bramen vormen krachtige wortels. Na het planten goed aandrukken en ruim water geven.
Ondersteuning en ruimte
Bramen maken lange, buigzame scheuten die ondersteuning nodig hebben. Leid ze langs draden, een rek of pergola. Geef voldoende ruimte, want de planten worden breed en krachtig.
Standplaats
Bramen groeien het best op een zonnige plek. Zon zorgt voor zoetere vruchten en een hogere opbrengst. Halfschaduw is mogelijk, maar vertraagt de rijping.
Aandacht voor wat groeit
Braam verzorgen.
Water en bodem
Bramen houden van een voedzame, goed doorlatende bodem die niet uitdroogt. Vooral tijdens bloei en vruchtzet is voldoende water belangrijk. Mulchen met compost of blad houdt de bodem vochtig en voedzaam.
Snoei (belangrijk)
De snoei hangt af van het type braam:
- Zomerbraam: draagt vrucht op takken van het vorige jaar. Na de oogst worden deze oude takken volledig weggeknipt. Jonge scheuten bewaar je voor het volgende jaar.
- Doordragende braam: draagt vrucht op eenjarig hout. In de winter of het vroege voorjaar kun je alle takken tot aan de grond terugsnoeien.
Beheersing van groei
Bramen kunnen krachtig groeien. Leid scheuten tijdig en verwijder overtollige uitlopers om de plant overzichtelijk en luchtig te houden.
Genieten van je tuin
Oogsten en bewaren.
Oogsten
Bramen zijn rijp wanneer ze diep zwart zijn en gemakkelijk loslaten. Oogst regelmatig, want rijpe vruchten trekken insecten en vogels aan. Onrijpe bramen zijn zuur en rijpen niet verder na de oogst.
Bewaren
Verse bramen zijn kwetsbaar en beperkt houdbaar. Bewaar ze maximaal enkele dagen in de koelkast. Invriezen is zeer geschikt en behoudt smaak en structuur goed.
Opbrengst
Een volwassen braam kan jaarlijks meerdere kilo’s vruchten leveren. De opbrengst neemt toe naarmate de plant ouder en goed geleid is.
Houd je gewas in de gaten
Ziektes en plagen.
Bekijk de ziekte- en plagengids
Bij braam kun je onder meer deze ziektes en plagen tegenkomen.
Bramengalmijt
De bramengalmijt (Acalitus essigi) is een minuscuul dier dat zich voedt aan bloemen en vruchten van bramen. De mijt is met het blote oog nauwelijks te zien. Het opvallendste gevolg is dat delen van een braam niet normaal rijpen.
Terwijl de rest van de vrucht zwart en zacht wordt, blijven enkele deelvruchtjes hard en rood. Langer laten hangen lost dat meestal niet op. Mijten kunnen op de plant overwinteren.
Herkennen
- Een braam heeft tegelijk zwarte en blijvend rode deelvruchtjes.
- Rode delen blijven hard en zuur terwijl de rest rijp is.
- Meerdere vruchten aan dezelfde struik kunnen hetzelfde patroon tonen.
- De mijten zelf zijn zonder sterke vergroting moeilijk te herkennen.
Voorkomen
Begin met gezond plantmateriaal. Bekijk rijpende bramen geregeld en noteer struiken met terugkerende problemen.
Snoei afgedragen takken na de oogst weg en bind nieuwe scheuten overzichtelijk aan. Verwijder achtergebleven aangetaste vruchten.
Wat kun je doen?
Pluk en verwijder duidelijk aangetaste vruchten. Controleer of de rode deelvruchtjes echt hard blijven; ongelijk rijpen alleen bewijst nog geen mijtaantasting.
Voer bij aanhoudende problemen zorgvuldig de gebruikelijke snoei uit. Is de aantasting elk jaar ernstig, overweeg dan gezond vervangend plantmateriaal. Bespuiten op basis van alleen een vermoeden is geen gerichte oplossing.
Bladluis
Bladluizen zijn kleine insecten die plantensap opnemen uit jonge scheuten, knoppen en bladeren. Ze kunnen groen, zwart, geel of roze zijn. Door hun snelle vermeerdering verschijnen soms in korte tijd dichte groepjes op een plant.
Luizen kunnen groei vervormen en sommige soorten brengen plantenvirussen over. Toch hoeft een kleine kolonie op een gezonde plant geen probleem te zijn: bladluizen zijn ook voedsel voor veel nuttige tuindieren.
Herkennen
- Groepjes kleine insecten op zachte scheuten of onder jong blad.
- Gekruld of misvormd blad en soms geremde groei.
- Kleverige honingdauw, eventueel met een zwarte roetachtige laag.
- Witte vervellingshuidjes en mieren die langs de stengels lopen.
Voorkomen
Controleer de jonge groei regelmatig. Geef planten passende voeding en voorkom overmatig stikstofgebruik, dat veel zachte groei oplevert.
Bied met verschillende bloeiende planten ruimte aan zweefvliegen, lieveheersbeestjes en sluipwespen. Controleer nieuwe planten voordat je ze tussen je gewassen zet.
Wat kun je doen?
Bij weinig schade kun je de natuurlijke vijanden tijd geven. Worden jonge planten geremd, wrijf kolonies dan voorzichtig weg of spoel ze met water af zonder het gewas te beschadigen.
Herhaal de controle en let op larven van nuttige insecten voordat je ingrijpt. Verwijder alleen zwaar bezette scheuttoppen als de plant dat kan missen.
Schimmelziekten
Schimmelziekten vormen een brede groep plantenaantastingen. Ze kunnen bladeren, stengels, bloemen, vruchten of wortels treffen. Welke ziekte speelt, kun je niet alleen aan het woord schimmel aflezen: meeldauw, roest en grauwe schimmel hebben elk hun eigen kenmerken.
Sommige schimmels leven op verzwakt of dood materiaal, andere infecteren gezonde planten. Ook onschuldige afbraakschimmels op mulch zijn normaal. Kijk daarom naar schade aan de levende plant en naar de omstandigheden waarin die schade ontstaat.
Herkennen
- Poederige laagjes, gekleurd dons of sporenhoopjes op aangetaste delen.
- Bladvlekken die groter worden of samenvloeien.
- Zachte rot, afstervende stengels of verdrogende bloemen.
- Verwelking kan op een wortelprobleem wijzen, maar heeft ook andere oorzaken.
Voorkomen
Begin met gezond plantmateriaal en een standplaats die bij het gewas past. Houd de bodem luchtig, geef passend water en voorkom langdurig nat blad.
Geef planten voldoende ruimte en houd de kas goed geventileerd. Haal zieke resten weg, terwijl gezond bodemleven en mulch juist kunnen blijven.
Wat kun je doen?
Bepaal welk deel van de plant als eerste is aangetast. Vergelijk de verschijnselen met de specifieke pagina’s over bijvoorbeeld meeldauw, Botrytis, roest of wortelrot.
Verwijder ernstig aangetaste delen en verbeter de omstandigheden. Een algemene schimmelbehandeling past niet bij iedere oorzaak; een gerichte diagnose voorkomt onnodig ingrijpen.
Een fijne plek in je tuin
Wie groeit ernaast?
Er valt nog meer te kiezen
Rassen van braam.
Controleer de aanwijzingen bij het gekozen ras voor de precieze teeltwijze.
- Black Satin
- Chester Thornless
- Lochness
- Navaho
