Elk seizoen op het juiste moment
De teeltkalender van palmkool.
Bekijk wanneer je aan de slag kunt en wanneer je resultaat mag verwachten. De periodes zijn een richtlijn: ras, weer en standplaats bepalen de precieze timing.
- Zaaien onder glas
- begin maart – eind april
- Zaaien / planten in volle grond
- eind mei – begin juni
- Oogsten
- eind juli – begin december
Elk vakje staat voor een halve maand. Schuif de kalender opzij op een klein scherm.
Meer uitleg: Winter in de moestuin · Ook in de winter vers uit je tuin.
Een goede start
Palmkool zaaien en planten.
Deze bladkool valt op door zijn lange, smalle en sterk geribde bladeren met een diepe donkergroene kleur. Het gewas groeit rechtop en vormt geen gesloten krop, waardoor er gedurende lange tijd blad kan worden geoogst. De smaak is vol en iets nootachtig en wordt vaak als prettiger ervaren naarmate de temperaturen dalen.
Door zijn sterke groei en winterhardheid is dit een betrouwbaar gewas voor de herfst- en wintermoestuin. In tegenstelling tot veel andere kolen blijft de plant ook bij koud weer productief.
Zaaiperiode
De teelt start meestal in het voorjaar tot de vroege zomer. Een vroege zaai levert oogst in de zomer en herfst, terwijl latere zaai vooral bedoeld is voor oogst in de herfst en winter. Omdat de ontwikkeling rustig verloopt, is een tijdige start belangrijk.
Voorzaaien of direct zaaien
Palmkool kan zowel worden voorgezaaid als direct in de volle grond worden gezaaid. Voorzaaien in potjes of op een zaaibed geeft meer controle over opkomst en maakt het makkelijker om sterke planten uit te planten. Direct zaaien is ook mogelijk, maar vraagt meer aandacht voor onkruid in de beginfase.
Uitplanten
Wanneer de jonge planten meerdere echte bladeren hebben en stevig zijn, kunnen ze worden uitgeplant naar hun definitieve plek. Palmkool ontwikkelt zich tot een forse plant en vraagt daarom voldoende ruimte.
Aandacht voor wat groeit
Palmkool verzorgen.
Groeiwijze en bladopbouw
De plant groeit langzaam maar gestaag en vormt blad langs een steeds langer wordende stam. Het blad wordt van onderaf geoogst, terwijl bovenin continu nieuw blad wordt aangemaakt. Regelmatig oogsten houdt de groei in balans.
Bodem en voeding
Palmkool houdt van een voedzame, humusrijke bodem. Omdat het gewas lang op dezelfde plek staat en veel blad produceert, heeft het baat bij een gelijkmatige voeding gedurende het seizoen. Overmatige stikstof zorgt voor veel blad, maar kan de structuur wat zachter maken.
Water en standplaats
Een zonnige plek levert de meeste bladproductie op, maar lichte halfschaduw wordt goed verdragen. Vooral in warme zomers blijft het blad op een iets beschaduwde plek vaak malser. De bodem mag niet langdurig uitdrogen; gelijkmatige vochtigheid draagt bij aan een betere bladkwaliteit.
Winterhardheid
Koude temperaturen vormen geen probleem. Lichte tot matige vorst heeft nauwelijks invloed op de groei en zorgt vaak voor een mildere smaak. Hierdoor kan dit gewas tot diep in de winter op het bed blijven staan.
Meer uitleg: Je moestuin winterklaar: wat mag blijven?.
Genieten van je tuin
Oogsten en bewaren.
Oogsten
De oogst gebeurt door de onderste bladeren afzonderlijk af te snijden met een scherp mes of schaar. Het groeipunt bovenin blijft intact, zodat er steeds nieuw blad kan worden gevormd. Door regelmatig te oogsten blijven de bladeren mals en wordt verhouting voorkomen.
Jong blad is geschikt voor snelle bereidingen, terwijl oudere bladeren steviger zijn en zich beter lenen voor koken of stoven.
Bewaren
Vers geoogst blad heeft de beste smaak en structuur. Kortdurend bewaren kan in de koelkast, waar het blad enkele dagen goed blijft. Voor langere bewaring kan het blad worden geblancheerd en ingevroren. In de winter blijft het gewas vaak beter buiten staan dan geoogst en opgeslagen.
Opbrengst
Palmkool levert een hoge opbrengst doordat er langdurig blad kan worden geoogst. Eén plant kan gedurende meerdere maanden bladeren blijven leveren. Op een beperkt oppervlak kan daardoor toch een flinke hoeveelheid oogst worden behaald, vooral in de herfst en winter.
Houd je gewas in de gaten
Ziektes en plagen.
Bekijk de ziekte- en plagengids
Bij palmkool kun je onder meer deze ziektes en plagen tegenkomen.
Koolrups
Koolrups is een verzamelnaam voor rupsen die koolgewassen eten. Behalve koolwitjes kunnen ook verschillende nachtvlinders rupsen op kool achterlaten. Sommige zitten open op het blad, andere verbergen zich in het hart of tussen gesloten bladeren.
Welke soort aanwezig is, bepaalt mede waar je moet zoeken. Vraat aan buitenblad is vaak minder hinderlijk dan rupsen die diep in een bloemkool of spruit kruipen.
Herkennen
- Onregelmatige gaten in bladeren of aangevreten bladranden.
- Rupsen op bladonderkanten of verscholen in het gewas.
- Groene tot donkere uitwerpselkorrels tussen bladeren.
- Vraat in het groeipunt of tussen koolroosjes.
Voorkomen
Gebruik goed afgesloten insectengaas vanaf het begin van de teelt. Controleer voor het afdekken op eitjes en rupsen.
Bekijk het gewas ook onder gaas: een kleine opening kan voldoende zijn voor een vlinder. Ondersteun het gaas zodat de kool vrij kan groeien.
Wat kun je doen?
Zoek bij verse vraat beide bladkanten en het hart af. Haal aanwezige rupsen en eipakketjes weg en controleer opnieuw zodra er nieuwe vraat ontstaat.
Snijd niet meteen alle aangevreten bladeren af; overgebleven groen helpt de kool herstellen. Maak bij oogst gesloten bladeren voorzichtig open om verborgen rupsen te vinden.
Bladluis
Bladluizen zijn kleine insecten die plantensap opnemen uit jonge scheuten, knoppen en bladeren. Ze kunnen groen, zwart, geel of roze zijn. Door hun snelle vermeerdering verschijnen soms in korte tijd dichte groepjes op een plant.
Luizen kunnen groei vervormen en sommige soorten brengen plantenvirussen over. Toch hoeft een kleine kolonie op een gezonde plant geen probleem te zijn: bladluizen zijn ook voedsel voor veel nuttige tuindieren.
Herkennen
- Groepjes kleine insecten op zachte scheuten of onder jong blad.
- Gekruld of misvormd blad en soms geremde groei.
- Kleverige honingdauw, eventueel met een zwarte roetachtige laag.
- Witte vervellingshuidjes en mieren die langs de stengels lopen.
Voorkomen
Controleer de jonge groei regelmatig. Geef planten passende voeding en voorkom overmatig stikstofgebruik, dat veel zachte groei oplevert.
Bied met verschillende bloeiende planten ruimte aan zweefvliegen, lieveheersbeestjes en sluipwespen. Controleer nieuwe planten voordat je ze tussen je gewassen zet.
Wat kun je doen?
Bij weinig schade kun je de natuurlijke vijanden tijd geven. Worden jonge planten geremd, wrijf kolonies dan voorzichtig weg of spoel ze met water af zonder het gewas te beschadigen.
Herhaal de controle en let op larven van nuttige insecten voordat je ingrijpt. Verwijder alleen zwaar bezette scheuttoppen als de plant dat kan missen.
Koolvlieg
De koolvlieg (Delia radicum) legt eitjes in de grond bij koolplanten. De witte maden vreten aan de wortels en kunnen ook gangen maken in radijs en andere verdikte wortels. Vooral pas uitgeplante kool kan hierdoor plotseling slap worden.
De schade lijkt soms op droogte. Meer water geven lost het wortelverlies echter niet op. Bekijk bij een verdachte plant daarom voorzichtig de wortels.
Herkennen
- Jonge kool groeit slecht of verwelkt ondanks vochtige grond.
- Aangevreten wortels, soms met witte pootloze maden.
- Planten komen los te staan of sterven af.
- Gangen in de eetbare wortels van bijvoorbeeld radijs.
Voorkomen
Dek planten af met insectengaas en pas vruchtwisseling toe. Anders kunnen vliegen uit poppen in de grond onder het gaas tevoorschijn komen.
Een goed aansluitende koolkraag rond de stengel kan eileg bij de plantvoet verminderen. Controleer de aansluiting terwijl de plant groeit.
Wat kun je doen?
Verwijder zwaar aangetaste planten inclusief beschadigde wortels en aanwezige maden. Onderzoek ook naburige planten.
Geef licht aangetaste planten passende verzorging en voorkom wateroverlast. Een plant met genoeg gezonde wortels kan soms doorgroeien. Bescherm nieuwe aanplant direct en zet die op een andere plek.
Een fijne plek in je tuin
Wie groeit ernaast?
Er valt nog meer te kiezen
Rassen van palmkool.
Controleer de aanwijzingen bij het gekozen ras voor de precieze teeltwijze.
- Nero di Toscana
