Elk seizoen op het juiste moment
De teeltkalender van citroenmelisse.
Bekijk wanneer je aan de slag kunt en wanneer je resultaat mag verwachten. De periodes zijn een richtlijn: ras, weer en standplaats bepalen de precieze timing.
- Zaaien onder glas
- begin maart – eind april
- Zaaien / planten in volle grond
- begin mei – begin juni
- Oogsten
- begin mei – eind september
Elk vakje staat voor een halve maand. Schuif de kalender opzij op een klein scherm.
Een goede start
Citroenmelisse zaaien en planten.
Citroenmelisse is een meerjarig kruid dat gemakkelijk groeit en zich na het aanslaan snel kan uitbreiden. Je kunt het zowel zaaien als planten. Wie snel wil oogsten, kiest vaak voor een plantje; zaaien is prima, maar vraagt wat meer tijd.
Zaaien
Zaai in het voorjaar ondiep in fijne, licht vochtige grond. Binnen of onder glas kun je wat eerder starten dan buiten. Houd de bovenlaag gelijkmatig vochtig tot de zaden zijn gekiemd. Zodra de jonge plantjes stevig genoeg zijn, worden ze uitgedund of uitgeplant zodat ze ruimte hebben om uit te groeien.
Voorzaaien en uitplanten
Voorzaaien in potjes geeft meer controle over opkomst en onkruid. Plant de jonge melisse pas uit wanneer ze een stevig wortelgestel heeft en meerdere echte blaadjes vormt. Geef na het uitplanten even extra aandacht zodat de plant goed aanslaat.
Planten (snelle start)
Een gekocht plantje of een gedeelde pol kan vrijwel direct op de definitieve plek. Omdat citroenmelisse op termijn breed wordt, is het handig om meteen voldoende ruimte te geven of te kiezen voor een pot om uitbreiding te begrenzen.
Aandacht voor wat groeit
Citroenmelisse verzorgen.
Standplaats
Citroenmelisse groeit goed in zon tot halfschaduw. In de zon is het aroma vaak het sterkst, terwijl halfschaduw helpt om het blad langer mals te houden, vooral in warme periodes.
Groei en uitbreiding
Dit kruid kan flink uitgroeien en zich uitbreiden via worteluitlopers en soms door uitzaaien. Regelmatig knippen houdt de plant compact. Wie de groei wil begrenzen kan een rand steken, regelmatig delen of de plant in een pot zetten.
Meerjarig onderhoud
In de winter sterft het bovengrondse deel meestal (deels) af. In het voorjaar loopt de plant opnieuw uit. Een oudere pol kun je om de paar jaar delen om de groei krachtig en het blad jong te houden.
Genieten van je tuin
Oogsten en bewaren.
Oogsten
Oogst citroenmelisse door stengels of losse toppen met een schaar te knippen. Door steeds net boven een vertakking te knippen, loopt de plant snel weer uit. Voor het beste aroma oogst je bij voorkeur vóór volle bloei.
Wanneer oogsten
Je kunt beginnen zodra de plant voldoende blad heeft opgebouwd. Tijdens het seizoen zijn meerdere oogsten mogelijk. Regelmatig knippen stimuleert nieuwe groei en levert langer zacht blad.
Bewaren
Vers blad gebruik je het liefst direct. Kort bewaren kan in de koelkast. Voor langere bewaring kun je het blad drogen of invriezen; invriezen behoudt doorgaans meer van het frisse aroma.
Opbrengst
Een volwassen plant levert gedurende het seizoen herhaaldelijk oogst en kan meerdere jaren productief blijven.
Houd je gewas in de gaten
Ziektes en plagen.
Bekijk de ziekte- en plagengids
Bij citroenmelisse kun je onder meer deze ziektes en plagen tegenkomen.
Bladluis
Bladluizen zijn kleine insecten die plantensap opnemen uit jonge scheuten, knoppen en bladeren. Ze kunnen groen, zwart, geel of roze zijn. Door hun snelle vermeerdering verschijnen soms in korte tijd dichte groepjes op een plant.
Luizen kunnen groei vervormen en sommige soorten brengen plantenvirussen over. Toch hoeft een kleine kolonie op een gezonde plant geen probleem te zijn: bladluizen zijn ook voedsel voor veel nuttige tuindieren.
Herkennen
- Groepjes kleine insecten op zachte scheuten of onder jong blad.
- Gekruld of misvormd blad en soms geremde groei.
- Kleverige honingdauw, eventueel met een zwarte roetachtige laag.
- Witte vervellingshuidjes en mieren die langs de stengels lopen.
Voorkomen
Controleer de jonge groei regelmatig. Geef planten passende voeding en voorkom overmatig stikstofgebruik, dat veel zachte groei oplevert.
Bied met verschillende bloeiende planten ruimte aan zweefvliegen, lieveheersbeestjes en sluipwespen. Controleer nieuwe planten voordat je ze tussen je gewassen zet.
Wat kun je doen?
Bij weinig schade kun je de natuurlijke vijanden tijd geven. Worden jonge planten geremd, wrijf kolonies dan voorzichtig weg of spoel ze met water af zonder het gewas te beschadigen.
Herhaal de controle en let op larven van nuttige insecten voordat je ingrijpt. Verwijder alleen zwaar bezette scheuttoppen als de plant dat kan missen.
Meeldauw
Meeldauw is een naam die voor twee verschillende groepen aantastingen wordt gebruikt. Echte meeldauw veroorzaakt meestal een wit, poederig laagje aan de buitenkant van bladeren. Valse meeldauw geeft eerder geelachtige bladvlekken met dons aan de onderzijde en behoort tot de oömyceten.
In de moestuin zie je echte meeldauw onder meer op courgette en komkommer; valse meeldauw kan bijvoorbeeld uien en spinazie aantasten. De ziekteverwekkers hebben eigen waardplanten: meeldauw op het ene gewas is niet automatisch dezelfde aantasting als op het andere.
Herkennen
- Echte meeldauw: witte, meelachtige vlekken op blad en soms stengels.
- Valse meeldauw: gele of bleke plekken bovenop, met witgrijs tot paars dons eronder.
- Bladeren kunnen vervormen, vergelen en later verdrogen.
- Bij sterke aantasting neemt de groei af; bekijk altijd beide bladkanten.
Voorkomen
Geef planten ruimte en houd de bodem gelijkmatig vochtig. Droogtestress bevordert echte meeldauw, terwijl langdurig nat blad juist gunstig is voor valse meeldauw.
Geef bij de voet water, lucht de kas en kies waar mogelijk minder vatbare rassen. Ruim aangetaste resten aan het einde van de teelt op.
Wat kun je doen?
Verwijder de zwaarst aangetaste bladeren zonder de plant kaal te maken. Verbeter de groeiomstandigheden en blijf nieuw blad controleren.
Oude bladeren met echte meeldauw aan het einde van de zomer hoeven niet meteen het einde van de oogst te betekenen. Bij snel uitbreidende valse meeldauw op jonge planten is verwijderen soms nodig om verspreiding te beperken.
Een fijne plek in je tuin
Wie groeit ernaast?
Er valt nog meer te kiezen
Rassen van citroenmelisse.
Controleer de aanwijzingen bij het gekozen ras voor de precieze teeltwijze.
- Citroenmelisse
