Elk seizoen op het juiste moment
De teeltkalender van rozemarijn.
Bekijk wanneer je aan de slag kunt en wanneer je resultaat mag verwachten. De periodes zijn een richtlijn: ras, weer en standplaats bepalen de precieze timing.
- Zaaien onder glas
- begin maart – eind april
- Zaaien / planten in volle grond
- eind mei – eind juni
- Oogsten
- begin juni – eind augustus
- Snoeien
- begin april – eind mei
Elk vakje staat voor een halve maand. Schuif de kalender opzij op een klein scherm.
Een goede start
Rozemarijn zaaien en planten.
Rozemarijn is een houtachtig, meerjarig kruid dat langzaam groeit en vooral houdt van warmte en licht. Zaaien kan, maar vraagt geduld. In de praktijk kiezen veel tuiniers voor jonge plantjes of stekken, omdat dit sneller en betrouwbaarder resultaat geeft.
Zaaien (binnenshuis)
Zaai rozemarijn vanaf maart tot april binnenshuis in potjes of zaaibakjes met luchtige, goed drainerende zaaigrond. De zaden zijn fijn en kiemen traag. Druk ze licht aan en bedek ze slechts minimaal met aarde. Houd de grond licht vochtig, maar voorkom natte omstandigheden.
Kieming
Rozemarijn kiemt langzaam en onregelmatig. Bij een temperatuur van 18–22 °C kan de opkomst 2 tot 4 weken duren. Geduld is hierbij belangrijk; sommige zaden doen er nog langer over.
Opkweek en uitplanten
Wanneer de jonge plantjes enkele echte blaadjes hebben, kunnen ze worden verspeend naar aparte potten. Uitplanten naar buiten kan vanaf mei, zodra de kans op nachtvorst voorbij is. Kies een zonnige, beschutte plek met goed doorlatende grond.
Aandacht voor wat groeit
Rozemarijn verzorgen.
Standplaats
Rozemarijn houdt van een warme, zonnige plek en verdraagt droogte beter dan natte voeten. Een plek tegen een muur, in een verhoogd bed of in een pot werkt vaak uitstekend.
Bodem en drainage
De bodem moet luchtig en goed doorlatend zijn. Zware, natte kleigrond is ongeschikt. Meng bij voorkeur zand of fijn grind door de grond om water sneller af te voeren.
Water geven
Geef matig water. Laat de bovenlaag van de grond tussendoor opdrogen. Te veel water vergroot de kans op wortelrot, vooral in de winter.
Snoeien en vorm houden
Regelmatig licht snoeien houdt de plant compact en stimuleert jonge, aromatische scheuten. Knip nooit diep in het oude, verhoute deel, omdat daaruit slecht nieuwe scheuten ontstaan.
Winterbescherming
Rozemarijn is matig winterhard. In zachte winters kan hij buiten blijven staan, mits de grond droog is. Bij strenge vorst is bescherming met vliesdoek of overwinteren in pot op een koele, lichte plek aan te raden.
Genieten van je tuin
Oogsten en bewaren.
Oogsten
Rozemarijn kan vrijwel het hele jaar door geoogst worden, zolang de plant actief groeit. Knip jonge scheuten met een scherpe schaar of mes, bij voorkeur in het voorjaar en de zomer wanneer het aroma het sterkst is.
Hoe oogsten
Snijd altijd enkele centimeters boven het houtige deel en oogst nooit meer dan een derde van de plant tegelijk. Dit houdt de plant gezond en productief.
Bewaren (vers)
Verse rozemarijn kan enkele dagen in de koelkast worden bewaard, gewikkeld in een licht vochtige doek.
Bewaren (lang)
Voor langere bewaring kan rozemarijn worden gedroogd. Bind takjes samen en hang ze ondersteboven op een warme, droge en goed geventileerde plek. Na drogen kunnen de naaldjes luchtdicht worden bewaard.
Opbrengst
Een goed ontwikkelde plant levert jaarlijks meerdere handen vol aromatische scheuten.
Houd je gewas in de gaten
Ziektes en plagen.
Bekijk de ziekte- en plagengids
Bij rozemarijn kun je onder meer deze ziektes en plagen tegenkomen.
Wortelrot
Wortelrot betekent dat wortels beschadigd raken en afsterven. Schimmels en schimmelachtige organismen kunnen daarbij betrokken zijn, maar ook langdurig zuurstofgebrek in natte grond kan wortels doden. De juiste oorzaak is niet altijd aan het blad te zien.
Een plant met weinig gezonde wortels kan geen water meer opnemen en verwelkt daardoor zelfs in vochtige grond. Extra water geven kan het probleem dan verergeren. Vooral potten zonder goede afvoer en natte wintergrond geven risico.
Herkennen
- Slappe of gele bladeren terwijl de grond nog vochtig is.
- Wortels worden bruin tot zwart en voelen zacht aan.
- De buitenlaag van wortels laat soms gemakkelijk los.
- Groeistilstand, een zachte plantvoet of een zure geur uit de kluit.
Voorkomen
Kies grond en watergift die bij het gewas passen. Tijm en rozemarijn hebben bijvoorbeeld meer drainage nodig dan vochtminnende gewassen.
Gebruik potten met afvoergaten en laat geen water langdurig in een onderschotel staan. Werk niet in doorweekte grond, zodat de bodemstructuur intact blijft.
Wat kun je doen?
Bekijk de wortels voorzichtig en controleer de afwatering. Bij een beperkte aantasting van een potplant kun je zachte wortels verwijderen en in verse, passende potgrond verpotten.
Voer planten met een grotendeels verrot wortelstelsel af. Hergebruik verdachte grond niet voor nieuwe gevoelige planten en maak potten schoon. Bij herhaalde uitval is onderzoek naar de specifieke oorzaak zinvol.
Bladluis
Bladluizen zijn kleine insecten die plantensap opnemen uit jonge scheuten, knoppen en bladeren. Ze kunnen groen, zwart, geel of roze zijn. Door hun snelle vermeerdering verschijnen soms in korte tijd dichte groepjes op een plant.
Luizen kunnen groei vervormen en sommige soorten brengen plantenvirussen over. Toch hoeft een kleine kolonie op een gezonde plant geen probleem te zijn: bladluizen zijn ook voedsel voor veel nuttige tuindieren.
Herkennen
- Groepjes kleine insecten op zachte scheuten of onder jong blad.
- Gekruld of misvormd blad en soms geremde groei.
- Kleverige honingdauw, eventueel met een zwarte roetachtige laag.
- Witte vervellingshuidjes en mieren die langs de stengels lopen.
Voorkomen
Controleer de jonge groei regelmatig. Geef planten passende voeding en voorkom overmatig stikstofgebruik, dat veel zachte groei oplevert.
Bied met verschillende bloeiende planten ruimte aan zweefvliegen, lieveheersbeestjes en sluipwespen. Controleer nieuwe planten voordat je ze tussen je gewassen zet.
Wat kun je doen?
Bij weinig schade kun je de natuurlijke vijanden tijd geven. Worden jonge planten geremd, wrijf kolonies dan voorzichtig weg of spoel ze met water af zonder het gewas te beschadigen.
Herhaal de controle en let op larven van nuttige insecten voordat je ingrijpt. Verwijder alleen zwaar bezette scheuttoppen als de plant dat kan missen.
Een fijne plek in je tuin
Wie groeit ernaast?
Er valt nog meer te kiezen
Rassen van rozemarijn.
Controleer de aanwijzingen bij het gekozen ras voor de precieze teeltwijze.
- Rozemarijn
