Elk seizoen op het juiste moment
De teeltkalender van zonnebloem.
Bekijk wanneer je aan de slag kunt en wanneer je resultaat mag verwachten. De periodes zijn een richtlijn: ras, weer en standplaats bepalen de precieze timing.
- Zaaien onder glas
- begin maart – eind april
- Zaaien / planten in volle grond
- begin april – eind mei
- Bloei
- begin augustus – eind oktober
Elk vakje staat voor een halve maand. Schuif de kalender opzij op een klein scherm.
Een goede start
Zonnebloem zaaien en planten.
Zonnebloemen zijn eenjarige bloemen die eenvoudig uit zaad te kweken zijn. Ze groeien snel en zijn geschikt voor zowel de siertuin als de moestuin.
Direct zaaien in de volle grond
Zaai zonnebloemen vanaf april tot en met mei direct op de plek waar ze moeten groeien. Zaai het zaad ongeveer 2–3 cm diep in losgemaakte grond. Zonnebloemen houden niet van verplanten vanwege hun diepe penwortel.
Voorzaaien (optioneel)
Voor een eerdere bloei kunnen zonnebloemen vanaf maart binnenshuis worden voorgezaaid in diepe potten. Plant ze uit zodra de kans op nachtvorst voorbij is en de planten stevig zijn.
Standplaats bij het zaaien
Kies een zonnige plek uit de wind. Zonnebloemen groeien richting het licht en hebben veel zon nodig om sterk en recht te blijven.
Aandacht voor wat groeit
Zonnebloem verzorgen.
Groei en ondersteuning
Zonnebloemen groeien snel en kunnen bij grotere rassen flink hoog worden. Op winderige plekken is ondersteuning met een stok aan te raden om omwaaien te voorkomen.
Water en voeding
Tijdens de snelle groei en knopvorming hebben zonnebloemen voldoende water nodig. Ze groeien het best in een voedzame bodem; extra compost bij het planten bevordert sterke stelen en grote bloemen.
Rol in de moestuin
Zonnebloemen trekken bijen, hommels en andere bestuivers aan. Ze zijn daarom waardevol langs de rand van de moestuin en kunnen bijdragen aan betere bestuiving van omliggende gewassen.
Genieten van je tuin
Oogsten en bewaren.
Bloei en sierwaarde
Zonnebloemen bloeien van de zomer tot in de herfst. De grote bloemen zorgen voor hoogte, kleur en structuur in de tuin en zijn echte blikvangers.
Zaden oogsten
Wanneer de bloem is uitgebloeid en de achterkant van het bloemhoofd bruin wordt, kunnen de zaden worden geoogst. Laat het bloemhoofd goed drogen en wrijf de zaden los.
Gebruik en bewaring
Zaden kunnen worden gebruikt als vogelvoer, geroosterd voor consumptie of bewaard voor zaai het volgende jaar. Bewaar ze droog en koel.
Opbrengst
Eén plant levert meestal één grote bloem met tientallen tot honderden zaden, afhankelijk van het ras.
Houd je gewas in de gaten
Ziektes en plagen.
Bekijk de ziekte- en plagengids
Bij zonnebloem kun je onder meer deze ziektes en plagen tegenkomen.
Slakken
Slakken horen bij een levende tuin. Veel soorten ruimen dood plantenmateriaal op, maar sommige eten ook jong, zacht gewas. Vooral pas uitgeplante groenten en jonge dahlia’s of zonnehoed kunnen in een vochtige nacht flink beschadigen.
Overdag zitten slakken vaak verscholen. Het schadebeeld en een avondcontrole vertellen daarom meer dan alleen overdag naar de plant kijken. Niet iedere slak in de tuin hoeft weg.
Herkennen
- Onregelmatige gaten en rafelige randen in zacht blad.
- Zaailingen of jonge scheuten die grotendeels verdwijnen.
- Slijmsporen op blad, grond of potten, al zijn die niet altijd zichtbaar.
- Slakken bij het gewas na regen of in de schemering.
Voorkomen
Kweek kwetsbare planten eerst wat groter op en controleer hun plek vóór het uitplanten. Geef bij voorkeur in de ochtend water.
Houd directe schuilplaatsen rond jonge plantjes overzichtelijk, maar laat elders leefruimte voor egels, vogels en loopkevers. Een plantenbescherming moet goed aansluiten om te werken.
Wat kun je doen?
Ga op vochtige avonden kijken en verzamel slakken die daadwerkelijk van je jonge planten eten. Herhaal dit gedurende de kwetsbare groeifase.
Laat licht aangevreten planten doorgroeien als het groeipunt intact is. Gebruik geen zout in de tuin: daarmee beschadig je ook planten en bodem. Controleer nieuwe scheuten om te zien of de vraat afneemt.
Bladluis
Bladluizen zijn kleine insecten die plantensap opnemen uit jonge scheuten, knoppen en bladeren. Ze kunnen groen, zwart, geel of roze zijn. Door hun snelle vermeerdering verschijnen soms in korte tijd dichte groepjes op een plant.
Luizen kunnen groei vervormen en sommige soorten brengen plantenvirussen over. Toch hoeft een kleine kolonie op een gezonde plant geen probleem te zijn: bladluizen zijn ook voedsel voor veel nuttige tuindieren.
Herkennen
- Groepjes kleine insecten op zachte scheuten of onder jong blad.
- Gekruld of misvormd blad en soms geremde groei.
- Kleverige honingdauw, eventueel met een zwarte roetachtige laag.
- Witte vervellingshuidjes en mieren die langs de stengels lopen.
Voorkomen
Controleer de jonge groei regelmatig. Geef planten passende voeding en voorkom overmatig stikstofgebruik, dat veel zachte groei oplevert.
Bied met verschillende bloeiende planten ruimte aan zweefvliegen, lieveheersbeestjes en sluipwespen. Controleer nieuwe planten voordat je ze tussen je gewassen zet.
Wat kun je doen?
Bij weinig schade kun je de natuurlijke vijanden tijd geven. Worden jonge planten geremd, wrijf kolonies dan voorzichtig weg of spoel ze met water af zonder het gewas te beschadigen.
Herhaal de controle en let op larven van nuttige insecten voordat je ingrijpt. Verwijder alleen zwaar bezette scheuttoppen als de plant dat kan missen.
Schimmelziekten
Schimmelziekten vormen een brede groep plantenaantastingen. Ze kunnen bladeren, stengels, bloemen, vruchten of wortels treffen. Welke ziekte speelt, kun je niet alleen aan het woord schimmel aflezen: meeldauw, roest en grauwe schimmel hebben elk hun eigen kenmerken.
Sommige schimmels leven op verzwakt of dood materiaal, andere infecteren gezonde planten. Ook onschuldige afbraakschimmels op mulch zijn normaal. Kijk daarom naar schade aan de levende plant en naar de omstandigheden waarin die schade ontstaat.
Herkennen
- Poederige laagjes, gekleurd dons of sporenhoopjes op aangetaste delen.
- Bladvlekken die groter worden of samenvloeien.
- Zachte rot, afstervende stengels of verdrogende bloemen.
- Verwelking kan op een wortelprobleem wijzen, maar heeft ook andere oorzaken.
Voorkomen
Begin met gezond plantmateriaal en een standplaats die bij het gewas past. Houd de bodem luchtig, geef passend water en voorkom langdurig nat blad.
Geef planten voldoende ruimte en houd de kas goed geventileerd. Haal zieke resten weg, terwijl gezond bodemleven en mulch juist kunnen blijven.
Wat kun je doen?
Bepaal welk deel van de plant als eerste is aangetast. Vergelijk de verschijnselen met de specifieke pagina’s over bijvoorbeeld meeldauw, Botrytis, roest of wortelrot.
Verwijder ernstig aangetaste delen en verbeter de omstandigheden. Een algemene schimmelbehandeling past niet bij iedere oorzaak; een gerichte diagnose voorkomt onnodig ingrijpen.
Een fijne plek in je tuin
Wie groeit ernaast?
Er valt nog meer te kiezen
Rassen van zonnebloem.
Controleer de aanwijzingen bij het gekozen ras voor de precieze teeltwijze.
- Grootbloemig
- Kleinbloemig
- Middel, geel
- Middel, rood
- Velvet Queen
