Als de laatste teelt van een bed verdwijnt, lijkt ook het werk daar klaar. Onder de grond gaat het leven verder. Wormen trekken plantenresten naar beneden en schimmels breken organisch materiaal af, zolang de omstandigheden het toelaten.
Je kunt dat proces helpen door de bodem bedekt te houden. Een losse laag organisch materiaal vangt de klappen van regen op en beperkt uitdroging. De juiste bedekking hangt af van je grond én van wat je volgend voorjaar op dat bed wilt doen.
Kijk eerst wat je bed nodig heeft
Trek wortelonkruid uit voordat je afdekt. Het verdwijnt niet vanzelf onder een laag blad. Bekijk daarna de grond: is die kruimelig, ligt er al compost of blijft er na een bui water staan? Een bodem die al rijkelijk compost kreeg, heeft niet automatisch nog een extra portie nodig.
Rijpe compost is donker, kruimelig en ruikt naar bosgrond. Een bescheiden laag op het oppervlak kan organisch materiaal aanvullen. Stem de hoeveelheid af op eerdere giften, je bodem en de volgende teelt. Ieder najaar veel mest of compost toevoegen kan ook een overschot aan voedingsstoffen geven.
Maak een luchtige afdeklaag
Schoon herfstblad en geschikt, ziektevrij plantenmateriaal kun je los over een leeg bed verdelen. Maak groot blad zo nodig wat kleiner. Zorg dat het materiaal blijft liggen, maar druk het niet tot een natte mat. Houd het hart en de stengelbasis van planten die blijven groeien vrij.
Kijk af en toe onder de laag. Jonge wintergewassen kunnen last krijgen van slakken die er schuilen. Rond zulke planten is minder bedekking soms praktischer. Op een leeg bed kun je makkelijker een ruimere laag laten liggen.
Je hoeft het materiaal niet diep in te werken. Laat het op vaste bedden bovenop liggen, zodat je de grond en bestaande wormengangen zo weinig mogelijk verstoort.
Of kies voor levende bedekking
Een groenbemester bedekt de grond met levende planten. De wortels houden grond vast en sommige soorten nemen voedingsstoffen op die anders kunnen uitspoelen. Dat is iets anders dan met een laag compost voeding toevoegen.
Kies een soort die past bij het zaaimoment en bedenk vooraf hoe je hem beëindigt. Winterrogge kan bijvoorbeeld nog doorgroeien en vraagt in het voorjaar tijd om te verwijderen. Mosterd hoort bij de koolfamilie en past daardoor niet zonder meer in ieder vruchtwisselingsplan. Controleer de zaaiadviezen van de gekozen soort; een zakje groenbemester is geen belofte dat laat zaaien altijd nog lukt.
Denk alvast aan je eerste zaaironde
Op een bed waar vroeg fijne zaden komen, schuif je grove resten in het voorjaar opzij. Zo ontstaat een geschikte zaaistrook en kan de bovenlaag opwarmen. Bedden voor latere teelten mogen langer bedekt blijven.
Blijft de grond in de herfst langdurig nat, loop er dan niet op en ga niet alsnog spitten om de bedekking in te werken. Zoek eerst uit waar het water vandaan komt en waar het heen kan. Een winterdeken helpt de bodem, maar lost een afwateringsprobleem niet op.
Mulch of groenbemester: welke keuze past?
Kies een afdeklaag als je bed laat vrijkomt, je snel wilt kunnen starten in het voorjaar of je vooral de bovenlaag tegen weersinvloeden wilt beschermen. Gebruik schoon materiaal en houd een losse laag die niet als een natte deken op jonge planten ligt.
Een groenbemester vraagt een passende zaaitijd en voldoende groeiomstandigheden. Kijk ook naar plantfamilie, hoe je het gewas beëindigt en wanneer de volgende teelt moet beginnen. Een laat leeggekomen bed hoef je niet alsnog vol te zaaien als de gekozen soort nauwelijks meer kan groeien.
Stem de winterlaag af op je voorjaarsplan
Wil je vroeg fijne zaden zaaien, bedenk dan hoe je grove resten opzij kunt schuiven. Komt er later een grotere plant, dan kan andere bedekking langer blijven liggen. Markeer overwinterende gewassen zodat je ze bij het opruimen niet beschadigt.
Controleer na langdurige regen of de laag luchtig blijft en of er water op het bed blijft staan. Meer compost of een dikkere mulchlaag is geen vervanging voor het oplossen van slechte afwatering.
Lees verder: Mulchen, Composteren.
